ΝΚ. Γιάννη Σεισάκη καλώς σμίξαμε απόψε στο κέντρο ¨ΟΜΑΛΟΣ¨, σε μια έκτακτη εμφάνισή σου με τον Γιώργο Στριλιγκά. Χρόνια φιλίας, χρόνια γνωριμίας μεταξύ μας σε ευχαριστώ για την αποψινή μας συνομιλία!!! Χρόνια έζησες και μεγάλωσες στο Εξωτερικό (Καναδά). Θέλω να μου πεις δυο λόγια για το πώς ξεκίνησες να ασχολείσαι με το λαούτο;
Γ.Σ. Εγώ καταρχήν θα σε πω αδερφέ, γιατί σε νιώθω αδερφό μου. Πέρα από τη φιλία μας και τα χρόνια που γνωριζόμαστε και τις παρέες που έχουμε κάνει.
Παιδί του Εξωτερικού όπως είπες. Γέννημα – Θρέμμα, στο Τορόντο του Καναδά. Ήρθα 16 χρονών στην Ελλάδα. Με λύρα ξεκίνησα. Το έχω πει μερικές φορές, δεν το λέω συνέχεια. Σαν λυράρης ξεκίνησα, αλλά αργότερα με κέρδισε το λαούτο. Έπαιζα από μικρός και πλέον μεγαλώσαμε με το όργανο στα χέρια.
Θεωρώ ότι είναι χαρά και τιμή γενικά για κάποιον να παίζει μουσική ή να κάνει οποιουδήποτε τέτοιου είδους λειτούργημα.
ΝΚ. Είναι και ταλέντο για τον οποιοδήποτε μπορεί να παίζει μουσική ¨σταλμένο από τον Θεό¨, κατά την άποψή μου, γιατί δεν το έχουμε όλοι, το έχουν οι ¨διαλεκτοί και ξεχωριστοί¨.
Γ.Σ. Είναι. Συμφωνώ. Πολλές φορές βέβαια υπάρχουν άτομα, που χωρίς να έχουν ¨ιδιαίτερο ταλέντο¨ παίζουν ένα όργανο ή τραγουδούν ή ζωγραφίζουν ή κάνουν κάποια τέχνη και το κάνουν καλά επειδή το αγαπάνε.
Αυτό πιστεύω ότι είναι το πιο βασικό – να αγαπάς αυτό που κάνεις. Και αν είσαι και τυχερός, να σου έχει δώσει ο Θεός μία ¨παραπάνω Χάρη¨, ακόμη καλύτερα.
Αλλά περισσότερο πιστεύω ότι είναι από αγάπη. Ό,τι κάνεις, με αγάπη να το κάνεις.
ΝΚ. Ξεκινάς λοιπόν και ασχολείσαι με την παραδοσιακή μουσική του τόπου μας, της Κρήτης μας. Έρχεσαι λοιπόν στην Ελλάδα, όπου κάνεις μια σειρά συνεργασιών με πολλούς ¨γνωστούς και μεγάλους συναδέρφους σου,¨ δεν θέλω να αναφερθούμε ονομαστικά, γιατί ενδεχομένως να ξεχάσουμε κάποιους και δεν θα ήταν σωστό κατά την άποψη μου, και συμμετέχεις σε πολλές δισκογραφικές δουλειές. Έχεις και εσύ όμως ένα προσωπικό cd με τίτλο ¨ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ ΣΤΟ ΠΟΥΘΕΝΑ¨, σε μουσική δική σου τα περισσότερα κομμάτια και στίχους του καλού μας φίλου και σπουδαίου στιχουργού του Γιάννη του Θεοδωράκη. Ετοιμάζεις κάτι καινούργιο;
Γ.Σ. Ετοιμάζω νέα τραγούδια. Αυτή τη στιγμή έχω τελειώσει ένα τραγούδι, σε στίχους του Στέλιου του Μπικάκη και μουσική δική μου το οποίο θα το πούμε παρέα. Έχω τελειώσει επίσης μία μπαλάντα σε στίχους του Γιάννη Θεοδωράκη, το οποίο θα κυκλοφορήσει αργότερα. Και ετοιμάζουμε και κάποια τραγούδια με τον Γιώργο τον Στριλιγκά, σε παρεϊστικο κλίμα. Και πέρυσι παίξαμε μαζί. Φέτος είναι η δεύτερη φορά που παίζουμε μαζί. Γράφουμε τώρα και δύο καινούργια τραγούδια με τον Αγγελογιαννάκη τον Γιώργο.
ΝΚ. Τον μόνιμο συνεργάτη σου. (2017).
Γ.Σ. Τον μόνιμο συνεργάτη. Και πάμε ό,τι μπορούμε, ό,τι προλάβουμε και ό,τι καταφέρουμε να κάνουμε.
Ν.Κ. Γιάννη σε αυτές τις δύσκολες εποχές, όπου οι δισκογραφικές εταιρείες η μία μετά την άλλη κλείνουν και έχουν μείνει ελάχιστες που στηρίζουν την παραδοσιακή μουσική όλης της Ελλάδας, πόσο εύκολο ή πόσο δύσκολο είναι να μπει ένας καλλιτέχνης στο στούντιο ένα αυτό και δεύτερο είναι καλύτερο αυτό, ή είναι καλύτερο να δίνεις τη δουλειά σου ελεύθερα στο you tube κατά τη γνώμη σου, αφού έτσι κι αλλιώς το κάθε νέο cd, βρίσκεται μέσα σε λίγες ώρες στο Διαδίκτυο;
ΓΣ. Είναι εξαιρετικά δύσκολο οικονομικά τώρα να μπεις στο στούντιο να ηχογραφήσεις. Γιατί ένας καλλιτέχνης που θέλει κάποιες ώρες ένα στούντιο, έχει ένα κόστος αρκετά μεγάλο. Οι εταιρείες πλέον δεν αναλαμβάνουν. Δεν υπάρχουν κιόλας να αναλάβουν.
ΝΚ. Προ-πληρώνετε τη παραγωγή οι καλλιτέχνες;
ΓΣ. Εξαρτάται το στούντιο. Σου κάνουν κι ευκολίες. Είναι και καλά παιδιά. Θεωρώ ότι είχε "παρατραβηχτεί το σχοινί" με τις δισκογραφικές εταιρείες. Να φτάσει το cd τώρα 24 & 25 ευρώ να πουλιέται, είναι ¨φύση αδύνατο¨ να μπορεί ο κόσμος να ανταποκριθεί.
ΝΚ. Πιστεύεις ότι σε αυτό φταίνε μόνο οι δισκογραφικές εταιρείες ή φταίνε κι οι καλλιτέχνες; Δηλαδή την τιμή την ορίζει η Δισκογραφική Εταιρεία ¨εφάπαξ¨ ή έχετε λόγο και εσείς οι καλλιτέχνες;
ΓΣ. Η Δισκογραφική Εταιρεία. Όχι, δεν έχουμε γνώμη. Προσπάθησα και σε άλλων συναδέρφων δουλειές, και υπάρχουν πολλά παραδείγματα, αν θέλει δηλαδή ο καθένας να είναι ειλικρινής. Εγώ είμαι ειλικρινής, δεν έχω να χάσω τίποτα ούτε να κερδίσω τίποτα.
ΝΚ. Εγώ θέλω να μου βγάλεις τη ¨ψυχούλα σου¨, όπως εσύ ξέρεις.
ΓΣ. Ξέρεις ότι είμαι αληθινός σε αυτό το θέμα.
ΝΚ. Και εγώ που τα γράφω κι εσύ που τα λες είμαστε αληθινοί.
ΓΣ. Έτσι πρέπει. Αλλιώς δεν κάνεις τίποτα. Άμα είναι να λες ένα ¨κάρο ψέματα¨, ποιος είναι ο λόγος;
NK. Όπως αληθινός ήταν και ο τίτλος της προσωπικής δισκογραφικής δουλειάς σου ¨ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ ΣΤΟ ΠΟΥΘΕΝΑ¨, ακριβώς γιατί η ηχογράφηση ήταν στο στούντιο και όχι ζωντανή.
ΓΣ. Θυμάσαι τι λέγαμε τότε. Είχα σκοπό να τη ¨κάνω ζωντανή¨ αλλά δεν έγινε. Η μοναδική ζωντανή ηχογράφηση, τουλάχιστον αυτή που ξέρω και είναι εκατό τοις εκατό ¨ζωντανή ηχογράφηση¨, το ξέρω, είναι επειδή την ηχογράφησα ο ίδιος και κυκλοφόρησε, είναι το διπλό cd του Μπικάκη ¨ΜΙΑ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΣΑΝ ΠΑΝΗΓΥΡΙ¨. Και είχαμε ηχογραφήσει και τότε σε πολυκάναλο μηχάνημα, για να μπορούμε να διορθώσουμε κάποια λάθη, και τελικά είχε πάθει ζημιά το πολυκάναλο και έκανε ένα θόρυβο.
Και είχα δώσει εγώ ένα ¨mini disk¨ στον ηχολήπτη, έτσι για μένα, να το ηχογραφήσει. Και τελικά κυκλοφόρησε αυτό. Το ¨mini disk¨ το δικό μου. Οπότε αυτή η δουλειά είναι εκατό τοις εκατό ζωντανή ηχογράφηση. Η πλειοψηφία των υπολοίπων που κυκλοφορούν είναι όλες στο στούντιο. Όλες είναι στο στούντιο επεξεργασμένες.
Όσον αφορά τη δισκογραφία που λέγαμε πριν. Είχα πάει, ένα ταξίδι πάλι στον Καναδά. Και είδα σε δισκοπωλείο του Καναδά, να πουλιέται Έλληνα καλλιτέχνη διάσημου το cd, να πουλιέται γύρω στα 13-14 δολάρια Καναδά (11 Ευρώ) τότε, και εδώ έκανε 24 Ευρώ. Και λέω πως γίνεται στον Καναδά που εξάγουν το cd από εδώ, που έχει έξοδα, τελωνεία, φόρους, μεταφορικά, να πουλιέται εκεί πέρα 13- 15 Ευρώ.
Οι Εταιρείες θεωρώ ότι είχαν πάρει πάρα πολύ αέρα και κάνανε ό,τι θέλανε. Και εμείς βέβαια, νομίζαμε ότι πάντα θα είναι καλά, πάντα θα έχουμε λεπτά, πάντα θα πετάμε λεπτά δεξιά κι αριστερά. Και τώρα πιστεύω ότι και 3 ευρώ να πουλάς το cd σε μαγαζί, πάλι δεν θα το αγοράζει ο κόσμος. Θεωρώ ότι πάλι δεν θα το αγοράζει.
Όταν βγαίνουν πέντε Κρητικά cd κάθε μήνα, και δέκα λαϊκά και θέλεις έστω και 30-40-50 ευρώ το μήνα για να τα αγοράσεις, δεν τα διαθέτουν. Είναι λίγοι που τα διαθέτουν. Λέμε τι είναι 50 ευρώ κι όμως κι όμως…
ΝΚ. Γιάννη πάρα το νεαρό της ηλικίας σου, έχεις πολλά χρόνια στο πάλκο επάνω, και καταγράφεις κάποια ¨θητεία¨, ο Γιάννης ο Σεισάκης, τι θα συμβούλευε τα νέα παιδιά που θέλουν τώρα να ασχοληθούν με τα παραδοσιακά όργανα της Κρήτης μας, είτε αυτά είναι λύρα – λαούτο- ασκομπαντούρα- νταουλάκι κλπ;
Γ.Σ. Εγώ θα πρότεινα, επειδή είναι ωραία η μουσική, είναι όμορφη, εγώ αγαπώ όλα τα είδη μουσικής. Θεωρώ ότι θα είναι δύσκολο από εδώ και στο εξής να συντηρείς την οικογένειά σου, από ένα όργανο, είτε λαούτο λέγεται αυτό είτε λύρα είτε δεν ξέρω τι. Για να ζήσεις μόνο από αυτό. Δεν ξέρω αν ¨κατά μαγεία¨, αλλάξουν τα πράγματα, τα επόμενα χρόνια το θεωρώ πολύ δύσκολο. Να μην αφήσουν τα σχολεία τους, τις σπουδές τους, να σπουδάσουν, να πάρουν ένα πτυχίο, να ασχοληθούν με μία μόνιμη δουλειά και να το κάνουν περισσότερο σαν δεύτερη δουλειά. Εννοείται ότι πρέπει να το ζούνε γιατί είναι πολύ όμορφο αυτό που συμβαίνει στη Κρήτη και όχι μόνο στη Κρήτη. Έχουμε πληθώρα νέων και καλών καλλιτεχνών, που παίζουν ωραία όργανα. Γιατί εξελίσσεται και η μουσική, εξελίσσεται και ο άνθρωπος, εξελίσσεται ο κόσμος γενικότερα.
Βγαίνουν τώρα κάτι λύρες κάτι λαούτα, που ¨ζωγραφίζουν¨ τα παιδιά, παίζουν απίθανα πράγματα, όμορφα. Και ωραίες φωνές.
NK. Την αναλογία λύρας – λαούτο πως τη βλέπεις; Γιατί οι περισσότεροι Σύλλογοι και σου μιλάω τώρα σαν ακροατής και σαν άνθρωπος που πάει-βλέπει- καταγράφει, ερασιτεχνικά βέβαια πάντα, βλέπω, ότι βγαίνουν πενήντα λύρες και ένα λαούτο.
ΓΣ. Θα σου πω τι γίνεται σε αυτό. Είτε το θέλουμε είτε όχι, στη Κρήτη ¨επικρατεί και θα επικρατεί για πάντα¨, ως κυρίαρχο όργανο – η λύρα. Άσχετα που δεν μπορεί χωρίς το λαούτο. Ενώ το λαούτο ακόμη και σε παρέα, μπορεί να σταθεί και μόνο του. Η λύρα δεν μπορεί.
ΝΚ. Το λαούτο κατά τη γνώμη σου μπορεί πιο εύκολα να ¨σολάρει;¨
ΓΣ. Μπορεί να "σταθεί", να παίξει και τα πάντα. Είναι κυρίαρχο όργανο η λύρα. Η πλειοψηφία των ανθρώπων που θέλουν να μάθουν όργανο, διαλέγουν τη λύρα. Και κιθάρες και λύρες και λαούτα, όλα είναι αξιοπρεπέστατα όργανα, και οι ασκομπαντούρες και τα μαντολίνα και τα κρουστά.
Δόξα τον Θεό είναι πολλά τα λαούτα, απλά δεν ¨βγαίνουν πολύ στην επιφάνεια.¨ Γιατί δίπλα από μια λύρα, ειδικά ισχυρή λύρα, είναι πάρα πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις.
ΝΚ. Υπάρχει μια φράση που λέει ότι δίπλα από μια δυνατή λύρα υπάρχει ένα δυνατό λαούτο και δίπλα σε ένα δυνατό λαούτο υπάρχει πάντα μια δυνατή λύρα!!!
ΓΣ. Έτσι ακριβώς.
ΝΚ. Εσύ διδάσκεις κάπου λαούτο; (Το 2017).
ΓΣ. Κάνω μαθήματα στο Ρέθυμνο, σε μια σχολή τη ¨ΝΤΕΛΙΝΑ¨, που είναι σχολή χορού και κάνουμε και κάποια μαθήματα λαούτου. Εκεί κάνουμε ιδιαίτερα μαθήματα. Είναι ένας – ένας μαθητής. Γιατί δεν μπορείς να μάθεις διαφορετικά. Με δέκα – είκοσι παιδιά σε μια αίθουσα δεν μπορείς. Δεν προχωρούν κατά αρχήν όλα τα παιδιά με την ίδια ¨ταχύτητα¨. Άλλοι προχωρούν πιο γρήγορα, άλλοι πιο αργά. Άλλοι μαθαίνουν ευκολότερα άλλοι δυσκολότερα. Οπότε αναγκαστικά κάνεις ιδιαίτερα.
ΝΚ. Εγώ τώρα τελειώνοντας τη συζήτησή μας θέλω να σε ευχαριστήσω για αυτά που προσφέρεις στη Κρητική μας μουσική με τις εμφανίσεις σου πάνω στο πάλκο αλλά και δισκογραφικά, και επειδή θέλω αυτό να καταγραφεί στο blog μου μελλοντικά και να υπάρχει πάντα, όταν και εγώ δεν θα υπάρχω σε αυτόν τον ¨κόσμο¨, να πω ότι σε μια πάρα πολύ δύσκολη προσωπική μου κατάσταση, όταν χρειάστηκα βοήθεια ήσουν δίπλα μου και θέλω πραγματικά μέσα από τα βάθη της καρδιάς μου να σε ευχαριστήσω για αυτό!!!
ΓΣ. Θα σου πω κάτι. Σε βλέπω πιο πολύ σαν αδερφό μου πάρα φίλο. Και μακάρι να μπορώ να είμαι δίπλα σου κάθε φορά όταν με χρειάζεσαι.
Μία παρένθεση όσον αφορά τη προσφορά στη Κρητική Μουσική. Θεωρώ ότι ακόμα δεν έχω, πέρα από τα ζωντανά τα γλέντια και με όλους τους λυράρηδες που έχω παίξει, τα τελευταία 30 χρόνια που έχω δώσει τη ψυχή μου, στο ¨πατάρι¨, θεωρώ ότι δισκογραφικά δόξα το Θεό την υγειά μας να έχουμε, να δούμε αν καταφέρουμε και εμείς να αφήσουμε πέντε τραγούδια στην Ιστορία της Κρητικής Μουσικής!!!
ΝΚ. Καλό κουράγιο σου εύχομαι. Ευχαριστώ για τη κουβέντα μας και καλή δύναμη!!!
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου