Κυριακή 30 Μαρτίου 2025

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΟΣΜΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΕΩΣ "ΓΟΡΓΟΝΑ".

 

Έχω γράψει πολλές φορές αγαπητοί μου φίλοι σε κείμενά μου, πως η συνεργασία Νίκου Σκευάκη και Νίκου Καδιανού κράτησε για περισσότερο από 30 χρόνια, καθώς επίσης πως ο Νίκος Καδιανός μαζί με τον Ανδρέα Βαρβατάκη, ήταν οι δύο λαουτιέρηδες, με τα περισσότερα χρόνια συνεργασίας μαζί του.

Και όμως αυτή η φωτογραφία που βλέπετε στην αρχή του άρθρου, με γυρνάει ως ανάμνηση πολλά χρόνια πίσω, και ακόμα πιο πίσω και από τη λήψη αυτής της φωτογραφίας.

Τέλος δεκαετίας 1980 - αρχές δεκαετίας 1990, όταν ξεκίνησε να λειτουργεί το κέντρο "Γοργόνα" υπό τη διεύθυνση του Νίκου Σκευάκη και των αδελφών Λαμπράκη τότε.

Μάλιστα θυμάμαι σαν τώρα τη πρώτη χρονιά, που εμφανίστηκε ο πατέρας μου σε αυτό το κέντρο, μαζί με τους Νίκο Σκευάκη και Νίκο Ρινακάκη λύρα - τραγούδι, Ανδρέα Βαρβατάκη λαούτο - τραγούδι και τον επίσης αείμνηστο Ευτύχη Ντουντουλάκη στη κιθάρα.

Σε άλλες χρονιές εμφανίστηκαν  μαζί τους και ο δάσκαλος πλέον της Κρητικής παράδοσης κατά τη γνώμη μου Αστρινός Ζαχαριουδάκης μαζί με τον γιο του Αντώνη λαούτο και μπουζούκι και ο Μανώλης Μαραγκάκης.

Αργότερα κατά τα μέσα της δεκαετίας 1990, επειδή οι "συνθήκες" της διασκέδασης το απαιτούσαν εμφανίστηκε στο κέντρο, μαζί με το Κρητικό και Λαϊκό και Δημοτικό πρόγραμμα.

Βέβαια αυτή η φωτογραφία φίλοι μου - μου θυμίζει και στιγμές και όμορφες αναμνήσεις Κρητικού τύπου, όπου περίμενα εγώ προσωπικά τουλάχιστον με αγωνία της μηνιαίες εκδόσεις τους για να πληροφορηθώ για τις δραστηριότητες των Κρητικών συλλόγων σε Αθήνα και Κρήτη, αλλά και γιατί να το κρύψω συγχωρέσετε μου την υπερβολή, να καμαρώσω για τη φωτογραφία του πατέρα μου.

Βλέπετε αγαπητοί μου φίλοι, και ίσως οι περισσότεροι να θυμάστε κιόλα, πως εκείνη την όμορφη μα δύσκολη εποχή, η ιδιωτική ραδιοφωνία και τηλεόραση, δεν υπήρχαν ακόμη, τουλάχιστον όσον αφορά τη προβολή της Κρητικής παράδοσης. Υπήρχαν μόνο τα Κρατικά κανάλια, με τις εκπομπές του Παναγιώτη Μυλωνά, της Δόμνας Σαμίου και η ιστορική εκπομπή "Μονόγραμμα" του αείμνηστου ζεύγους Γιώργου και Ηρώ Σγουράκη.

Για να γράψω τη πάσα αλήθεια βέβαια, τουλάχιστον όπως την έζησα και τη θυμάμαι, υπήρχαν κάποιοι ραδιοερασιτέχνες στα "μεσαία" τότε σε σταθμούς, οι οποίοι όμως ήταν τοπικής εμβέλειας, που έπαιζαν κάποιες κρητικές εκπομπές, που όμως ακούγονταν δύσκολα.

Το πρώτο ιδιωτικό κανάλι που καταφέραμε να προγραμματίσουμε στους τηλεοπτικούς μας δέκτες ήταν του κ. Ηρακλή Κισσανδράκη - Το Blue Sky, ιδιωτικός τηλεοπτικός σταθμός περιφερειακής εμβέλειας. Ξεκίνησε να λειτουργεί τον Νοέμβριο του 1990, εξέπεμπε καλύπτοντας την Αττική και την Εύβοια.

Με Κρητικές εκπομπές δύο φορές την εβδομάδα, αρχικά με παρουσιαστή τον κύριο Γιώργο Νταγάκη, την κυρία Ζουλάκη, και τον αείμνηστο πρώην πρόεδρο της Παγκρητίου Κώστα Πλαίτη, στη συνέχεια το High Channel με τον Γιάννη Παυλιδάκη και τον Γιώργο Νταγάκη, και το Tv. Magic με τον Γιάννη Μαζοκοπάκη.

Βέβαια ο καλός μου φίλος Γιάννης Παυλιδάκης, πριν τους δικούς του ιντερνετικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς και στα Fm έκανε και εβδομαδιαίες εκπομπές στο Black Man 103.3 - και ο Γιάννης Μαζοκοπάκης επίσης σε Ρ/Σ του Πειραιά.

Και δεν μπορώ να ξεχάσω εννοείται, τον αείμνηστο καλό μου φίλο και αξέχαστο Δήμο Αρναουτάκη και τις εκπομπές τους μαζί με τη κυρία Πόπη Περρή.

Από το 2000 και μετά φίλοι μου έγινε η μεγάλη έκρηξη των ιδιωτικών μέσων επικοινωνίας όπου πολλά νέα παιδιά ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί παραγωγοί προσφέρουν τεράστιο έργο προβολής της Κρήτης μας.

Αξέχαστες εποχές και όμορφες αναμνήσεις.


Σάββατο 29 Μαρτίου 2025

ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΜΕ ΤΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΥΠΑ ΑΥΤΟΝ ΤΟ ΜΗΝΑ.

 

Αγαπητοί μου φίλοι.

Κατόπιν χθεσινής βραδινής επικοινωνίας με τη τηλεφωνική γραμμή "1555" (τμήμα ΔΥ.ΠΑ.), σας ενημερώνουμε ότι όσον αφορά την πληρωμή των επιδομάτων του Οργανισμού - μηνός Μαρτίου, εχτές το απόγευμα, πληρώθηκαν οι δικαιούχοι λογαριασμών ΕΤΕ, τη Δευτέρα θα πληρωθούν οι δικαιούχοι των λογαριασμών Πειραιώς, και τη Δευτέρα το απόγευμα ή τη Τρίτη, οι δικαιούχοι λογαριασμών Eurobank.

Και αυτό τον μήνα θα πληρωθείτε μέσω λογαριασμών και όχι προπληρωμένων καρτών.


Παρασκευή 28 Μαρτίου 2025

ΜΙΑ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΣΩΠΑΣΗ.

 

Κοιτάζοντας το ηχητικό μου αρχείο αγαπημένοι μου φίλοι, ανέσυρα μία παλιά μου συνομιλία με τον αείμνηστο μεγάλο λυράρη από τα Χελιανά Ρεθύμνου Νίκο Σωπασή.

Η τιμητική εκδήλωση είχε διοργανωθεί προς τιμή του από το τότε κρητικό site kritikiparadosi.gr, και μάλιστα ο καλός μου φίλος Γρ. Αλυσσανδράκης, μου είχε κάνει τη ξεχωριστεί τιμή, να απονείμω εγώ τη πλακέτα στον Νίκο Σωπασή, ως γιος του παλιού του συνεργάτη Νίκου Καδιανού.

Ακολούθησε και ηχογραφήθηκε η παρακάτω μεταξύ μας συνομιλία τότε στο κέντρο "ΚΡΗΤΗ", την οποία θέλω να μοιραστώ μαζί σας, μέσα από αυτό το blog, ως ένδειξη τιμής της μνήμης του και της μεγάλης προσφοράς του στη Κρητική μας μουσική.

ΝΚ. Κύριε Νίκο να σας καλησπερίσω και να σας καλωσορίσω στο Κρητικό κέντρο "ΚΡΗΤΗ", όπου βρισκόμαστε για μία τιμητική εκδήλωση σε εσάς. Από τους πιο σπουδαίους λυράρηδες της γενιάς σας. Δύο λόγια για την αποψινή εκδήλωση;

ΝΣ. Να είσαι καλά Νίκο Καδιανέ. Χάρηκα που συναντηθήκαμε επαέ. Και θυμάμαι και τον συγχωρεμένο τον πατέρα σου. Γιατί είχαμε παίξει πολλές φορές μαζί.

Κατάφερα να κρατήσω ψηλά τη Παράδοσή μας. Προσπαθώ όσο μπορώ, να δώσω στον κόσμο, αυτό που μπορώ να δώσω. Με αρχοντιά και με χάρη. Σέβομαι το πάλκο που κάθομαι. Σέβομαι τον κόσμο. Γιατί το πάλκο το δικό μας, είναι ιερό. Και πρέπει να το τιμούμαι.

Να σου φέρω και ένα παράδειγμα. Παλιά έπαιζα στον "ΖΟΡΜΠΑ." Δεκαετία του 1970. Ερχόταν μία παρέα, δύο μήνες και δεν σηκώθηκαν ποτέ να χορέψουν.

Ένα βράδυ που κατεβαίνω από το πάλκο, και περνώντας τους λέω: "Τι κάνετε; Τέλος πάντων τα σχετικά. Ερχόσαστε εδώ δύο μήνες και δεν σηκωθήκατε ποτέ να χορέψετε. Και δεν το λέω από συμφέρον. Να σηκωθείτε να χορέψετε για παράδειγμα, να πληρώσετε. Δεν σας έχω δει ποτέ να χορέψετε."

Και μου λέει, δεν θυμάμαι τώρα το όνομά του: " Σωπασή, έρχομαι εδώ - δεν κατέχω αν παίζεις καλά. Δεν κατέχω αν τραγουδάς καλά. Έρχομαι, γιατί μου αρέσει ο τρόπος που κάθεσαι στο πάλκο."

Γιατί στο πάλκο το δικό μας σου λέω, μετράνε πολλά πράγματα. Εμείς οι παλιοί αυτά τα τηρούσαμε. Τώρα δυστυχώς. Δεν το σέβονται καθόλου το πάλκο. Πρώτα από όλα ακούς τους νέους που λένε οι εξελίξεις προχωρούν.

Η Παράδοσή μας δεν σβήνει. Όσο και αν προσπαθείτε, να την αλλοιώσετε. Τους το λέω ξεκάθαρα. Δεν θα τη σβήσετε. Βλέπεις τώρα - εγώ θυμάμαι τη λύρα και ένα λαούτο. Πηγαίναμε στους γάμους, από εκεί που είμαι - από τον Μυλοπόταμο. Ούτε μηχανήματα ούτε τίποτα. Καθόμασταν στη μέση του σπιτιού, και χορεύανε γύρω - γύρω. 

Τους λέω τώρα μπορείτε να πάτε να παίξετε; Εσείς που μου κάνετε τις μεγάλες βεντέτες. Ποιος λέει - εγώ χωρίς μηχανήματα; Όχι δεν πάω πουθενά. Ε, να σταματήσεις του λέω να παίζεις όργανο. Οποιοδήποτε όργανο.

Τώρα τους βλέπεις, έχουν βάλει ντραμς, έχω δει στη τηλεόραση και έχουν βάλει πλήκτρα, έχουν βάλει εκείνο το διάολο το κοντραμπάσο και του ανοίγουν και την ένταση και δεν ακούγεται πράμα.

Τα έχω πει και στα ραδιόφωνα στο Ηράκλειο. Τα έχω πει και στη τηλεόραση και με έχουν όλοι "κακιώσει". Γιατί; Γιατί λέω την αλήθεια. Και ακούς τους πιο παλιούς και μου λένε: "Μπράβο ρε Σωπασή, καλά τα λες; Και τους λέω γιάντα μωρέ δεν βγαίνετε και εσείς να τα πείτε;"

Ήμουν μια φορά στον Βιτώρο, και μου κάνει διάφορες ερωτήσεις. Και του λέω: "Γιώργη, οι νέοι ανάθεμα και κατέχουν ήντα γυρεύουν στο ιερό πάλκο το δικό μας. Μου βάζουν μπάσο, κιθάρες, πλήκτρα". Και μου λέει: "Γιάντα το κάνουν αυτό το πράγμα;"

"Γιατί καλύπτουν τις ατέλειες που έχουν. "Χτυπάει η ντραμς και χαλάει ο κόσμος". Ό,τι και αν παίξει το περνά γιατί δεν ακούγεται η λύρα. Τέλος πάντων, δόξα τον Θεό. Εγώ είμαι τώρα στα "βασιλέματά" μου. Αλλά κατάφερα, όσο μπορώ και ότι μπορούσα να δώσω - το έδωσα.

Στο εξωτερικό πήγαινα κύριος - κύριος γύριζα. Σεβόμουν τα πάντα. Ειδικά στο εξωτερικό, ξέρεις κάθε βράδυ, είμασταν  και σε ένα σπίτι - τραπέζι. Κάθισα 2 μήνες Αμερική ή Καναδά ή Αυστραλία, κάθε βράδυ είμασταν και σε ένα σπίτι.

Και είχα ακούσει ορισμένους, τον βάζεις στο σπίτι σου, και όταν θα φύγει τον έχεις και κοιμάται εκεί πέρα, ποτέ δεν μας έβαζαν σε έξοδα. Εγώ στην Αμερική έχω έναν ξάδελφο ας πούμε, και ένιωθα σαν να ήμουν σπίτι μου. Έφευγαν όλοι. Τα παιδιά πήγαιναν σχολείο. Πήγαιναν στη δουλειά αυτοί. Ότι ώρα ήθελα σηκωνόμουν. Να σηκωθώ να βρω πράμα να φάω. Να κάνω τον καφέ μου.

Αλλά σε άλλα σπίτια σεβόμουν ακόμα  και πως να περπατάω. Δεν καταδεχόμουν ποτέ, να πουν "τόσο δω" για εμένα. Και δόξα τον Θεό το όνομά μου, έχω καταφέρει μέχρι στιγμής να είναι καθαρό.

Υπάρχουν βέβαια και οι αντιζηλίες. Από κακία μπορούν να πουν  για εμένα κάτι. Και δεν το παρεξηγώ. Γιατί ο καθένας έχει το δικαίωμα, να λέει ότι θέλει. Και όπως το θέλει. Αλλά δόξα τον Θεό μέχρι στιγμής, είμαι 74 χρονών, δεν έχουν να πουν τίποτα κακό για εμένα."

ΑΙΩΝΙΑ Η ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ - ΑΘΑΝΑΤΟΣ - ΑΞΕΧΑΣΤΟΣ - ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΓΙΑ ΕΜΕΝΑ.


Τρίτη 25 Μαρτίου 2025

ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΠΑΤΡΙΔΑ!!!

 

Με τη λέξη Ευαγγελισμός αναφερόμαστε στη χαρμόσυνη είδηση φίλοι μου για τον Χριστιανισμό, της επικείμενης γέννησης του Ιησού Χριστού, που δόθηκε από τον αρχάγγελο Γαβριήλ προς τη Παναγία μας Μητέρα όλου του Κόσμου και για πολλούς από εμάς, μοναδικό στήριγμα ελπίδας και ψυχικής ανατάσεως σε όσες και όποιες καταστάσεις αντιμετωπίζουμε.

Αλλά η ημέρα αυτή σημαίνει για τη Πατρίδα, έναν ακόμα σπουδαίο αγώνα κατάκτησης της Ελευθερίας μας. Έναν σπουδαίο απελευθερωτικό αγώνα, που όπως όλοι δεν ήταν αναίμακτος. Μεγάλοι αγωνιστές και πατριώτες, με το άσβεστο πάθος της Ελλάδας για πάντα στη καρδιά τους, θυσίασαν και τις ζωές τους, χωρίς φόβο αλλά με πολύ πάθος για μία ελεύθερη και αδούλωτη Ελλάδα, απαλλαγμένη από κάθε ζυγό σκλαβιάς και δουλείας.

Ο σκοπός επετεύχθη Η Χώρα απολαμβάνει το ελεύθερο δημοκρατικό πολίτευμα, αλλά δεν ξεχνά τους αγωνιστές και θεμελιωτές του αγώνα ανεξαρτησίας, λαϊκής κυριαρχίας και Εθνικής υπερηφάνειας.

ΑΘΑΝΑΤΟΙ!!

Δευτέρα 24 Μαρτίου 2025

ΓΡΑΨΑΜΕ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΗΡΑΜΕ ΤΗ ΠΡΟΚΡΙΣΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΣΚΩΤΙΑ!!!

 

Και όμως τα καταφέραμε. Ενώ ηττηθήκαμε με 0-1 στο πρώτο αγώνα και μάλιστα εντός έδρας, μετά από ένα φανταστικό παιχνίδι καθόλη τη διάρκεια του αγώνα, καταφέραμε τη νίκη - μεγάλη  και με σκορ 0-3, και 1-3 στο σύνολο, γράψαμε ιστορία και προβιβαστήκαμε ως Χώρα στη Α' κατηγορία του Nation's L, για πρώτη φορά

Ταξίδι στο όνειρο; Ασφαλώς και όχι. Τα παιδιά του Γιοβάνοβιτς, καθόλη τη διάρκεια των αγώνων, έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό και πέτυχαν μεγάλες νίκες τόσο εντός όσο και εκτός έδρας, πατώντας ένα παραπάνω σκαλί στη σκάλα των κορυφαίων ομάδων της Ευρώπης.

Με μια υψηλής δυναμικής εμφάνιση, κατορθώσαμε και εκμηδενίσαμε την ανωτερότητα στα προγνωστικά τουλάχιστον εχτές της ομάδας της Σκωτίας.

Τα γκολ σε αυτή την ιστορική βραδιά για το Ελληνικό ποδόσφαιρο πέτυχαν οι: Κωνσταντέλιας 20΄,Καρέτσας 42΄,Τζόλης 46΄. Είναι τα βαθμολογικά κέρδη ως Χώρα πολλά, αφού είμαστε στην  13η θέση της ΟΥΕΦΑ.

Τα παιδιά του Γιοβάνοβιτς λοιπόν, μετά τη  χθεσινή τους εμφάνιση, έδωσαν ένα πολύ ηχηρό μήνυμα ελπίδας, για το τι μπορούν να πετύχουν και στο παρόν και στο μέλλον. Με μέσο όρο ηλικίας παικτών 22,7 έτη, νομίζω ότι το ποδοσφαιρικό μέλλον, μας ανήκει για πολλές ακόμα μεγάλες επιτυχίες!!!

Κυριακή 23 Μαρτίου 2025

ΚΟΥΒΕΝΤΙΑΖΩ ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΦΡΑΓΚΙΟΥΔΑΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΟΡΟΥΜΑΙ ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΚΑΙ ΟΜΟΡΦΑ ΕΚΕΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ!!!

 

Πραγματικά αγαπημένοι μου φίλοι είναι στιγμές, γνωριμίες και καταστάσεις από το μουσικό παρελθόν του πατέρα μου, που μου έχουν μείνει για πάντα χαραγμένες στο μυαλό, στις αναμνήσεις και στις σκέψεις μου, μιας άλλης όμορφης εποχής που είχα την τύχη και την τιμή, μαζί με θεϊκή ευλογία, να ζήσω από κοντά σπουδαίες μορφές της Κρητικής μας μουσικής.

Τους αγάπησα και με αγάπησαν τόσο δυνατά, αφού σχεδόν μόνο αυτοί για λόγους υγείας ήταν η παρέα μου, που η φιλία μου μαζί τους βαστάει ακόμα και πιστεύω ότι δεν θα σβήσει ποτέ. Όσοι  από εσάς με γνωρίζετε από κοντά καταλαβαίνετε, τι εννοώ.

Μία από αυτές λοιπόν είναι και η φιλία μου, με τον Γιώργο τον Φραγκιουδάκη, από την εποχή που έπαιζε στο Κρητικό κέντρο "ΑΚΡΩΤΗΡΙ".

Δημιουργήθηκε μεταξύ μας μια φιλία, η οποία κρατάει πολλές δεκαετίες, και βέβαια μου θυμίζει πολλές παλιές μα ποτέ ξεχασμένες όμορφες αναμνήσεις. Το τελευταίο διάστημα, κυριαρχεί μέσα μου η επιθυμία, να ξανά έρθω σε επικοινωνία μαζί τους.

Μιλήσαμε λοιπόν με τον αγαπημένο φίλο Γιώργο και θυμηθήκαμε τα παλιά και όμορφα εκείνα χρόνια, όπου ο καθένας από το δικό του μετερίζι, εκείνος του επιτυχημένου και αγαπητού καλλιτέχνη, από όλο τον κόσμο, και εγώ του ακροατή και θαυμαστή της Κρητικής μουσικής παράδοσης, αγαπήσαμε και αγαπάμε το ίδιο δυνατά τη Κρήτη μας.

Ακολουθεί ο μεταξύ μας διάλογος:

ΝΚ. Αγαπημένε μου φίλε από τα παλιά Γιώργο Φραγκιουδάκη, η σημερινή μας συνομιλία γίνεται με αφορμή παλιές μας αναμνήσεις και των δύο. Κατάγεσαι από ένα χωριό: τον Άγιο Θωμά, που έχει προσφέρει τόσα πολλά σε διάφορους τομείς, των επιστημών, του πολιτισμού κλπ. Βέβαια οι πιο προβεβλημένοι ως μουσικοί στη νεότερη εποχή, είσαι εσύ μαζί με τον Χαράλαμπο Γαργανουράκη. Θέλω πρώτα από όλα να μου πεις δύο λόγια για τη μουσική σου πορεία;

ΓΦ. Νίκο εγώ ξεκίνησα από εννέα χρονών παιδί και έπαιζα λύρα. Τότε έμαθα ας πούμε σιγά - σιγά. Είχαμε και δύο - τρεις καλούς λυράρηδες ας πούμε. Στο χωριό μας είχαμε τον Μελαμπιανό (Κυριακάκη Γιώργο). Ο οποίος ήταν φοβερός μερακλής. Πήραμε πολλά πράγματα από αυτόν. Και εγώ και ο Μπάμπης. 

Είχαμε μετά τον Γιώργο τον Γαργανουράκη (Μανταρίνι). Είχαμε τον Μιχάλη Κατσαραπίδη και τον Γιάννη τον Κατσαραπίδη. Μετά από το δικό μου σόι ήταν, Γιώργης Φραγκιουδάκης λύρα, Στυλιανός Φραγκιουδάκης λύρα, Γιάννης Φραγκιουδάκης λύρα.

Είχαμε μετά και δύο καλούς μουσικούς. Τον Γαργανουράκη τον Χαράλαμπο, αυτός έπαιζε λαούτο. Και αυτός μας έβγαλε στο επάγγελμα και εμένα και τον Μπάμπη. Είχαμε και δύο "τεράστια" μαντολίνα. Τον έναν τον έζησα, τον άλλον δεν τον γνώρισα, Έμενε στην Αυστραλία. Ο Θωμάς ο Στρατάκης (Ξενοφώντας).

Αυτό το μαντολίνο δε το έχω ξανά ακούσει ακόμα παρά μόνο από ένα παιδί, εδώ πέρα στη Πεδιάδα. Τον Μιχάλη το επώνυμό του δεν το θυμάμαι. Αυτός μου θυμίζει Στρατάκη Θωμά. Και ήταν και άλλος ένας Σμπώκος Γιώργος, τον οποίο, τον γνώρισα μόνο στην Αυστραλία, όταν είχα πάει το 1988. Πήραμε από αυτούς τους ανθρώπους πολλά πράγματα. Στη πορεία της ζωής μας.

Σιγά - σιγά μπήκαμε στο επάγγελμα. Εγώ έκανα οικογένεια. Το 1975 έφυγα, και ήρθα στο Ηράκλειο. Και έπαιξα στου Ξηντάρη του Στέλιου το μαγαζί. Και αφού τελείωσα, έφυγα και πήγα στο "ΚΑΣΤΡΟ" του Βασίλη του Αναγνωστάκη. Έκανα και εκεί 14 μήνες με τον συχωρεμένο τον Κώστα τον Ζαχαρόπουλο τότε. Σημερινό Μανωλάκης. Του Γιώργη τον πατέρα.

Κάναμε 14 μήνες μαζί εκεί. Μετά έφυγα από το "ΚΑΣΤΡΟ" και πήγα στο μαγαζί των αδελφών Ορέστη & Γιώργου Σαρρή. Στην "ΑΡΕΤΟΥΣΑ". Έπαιξα μαζί με τον Κώστα Γαρεφαλάκη. Και ήταν και ο Μανούσος ο Παπατσαράς λαούτο. Ο Νταμιωλάκης ο Γιώργος λαούτο και ο Παπουτσάκης ο Γιώργος κιθάρα. Και σε κάποια κενά έβαζαν και έναν Μακριδάκη Γιώργο, αυτός έπαιζε μπουζούκι. 

Τελείωσα λοιπόν τη χειμερινή σεζόν εκεί, το 1978. Και το καλοκαίρι του 1979 πήγα στη <<θερινή ΑΡΕΤΟΥΣΑ>> με τον Μουντάκη. Και παίξαμε 6 μήνες μαζί. Μετά έφυγα από εκεί, και ήρθα στην Αθήνα. Και έπαιξα στο "ΑΚΡΩΤΗΡΙ" - 7 χρόνια.

ΝΚ. Ερχόμαστε λοιπόν στη δεκαετία 1980, όπου σε γνωρίζω και εγώ, Στο "ΑΚΡΩΤΗΡΙ" με τον αείμνηστο τον Πέτρο τον Καρμπαδάκη. Πες μου δύο λόγια για αυτή σας τη συνεργασία;

ΓΦ. Περάσαμε πάρα πολύ ωραία με τον Πέτρο. Δεν είχαμε συγκρούσεις. Ήταν καλός μουσικός. Είχε πολλές γνώσεις επάνω στο όργανο. Τραγουδούσε ωραία. Καλός βοηθός. Είχε παίξει με τον Κώστα Παπαδάκη (Ναύτη). Είχε παίξει με τον Μιχάλη τον Κουνέλη. Με τον Μαριάνο. Είχε παίξει με πολλούς. Τελικά παίξαμε στο "ΑΚΡΩΤΗΡΙ" 6 χρόνια. Έμαθα πολλά πράγματα από τον Πέτρο. Δεν υπήρχε είδος μουσικής να μην το παίζει.

ΝΚ. Αναφέρθηκες σε έναν μεγάλο λαουτιέρη, τον αείμνηστο Μανούσο Παπατσαρά από τις Δαφνές. Πες μου επίσης δύο λόγια και για αυτή τη συνεργασία σου;

ΓΦ. Με τον Μανούσο τον Παπατσαρά παίξαμε 12 χρόνια μαζί. Από τους μεγάλους βοηθούς της λύρας, όπως και ο συχωρεμένος ο πατέρας σου. Αυτοί ήταν τότε πολύ ωραία λαούτα. Δηλαδή με τη σειρά του πατέρα σου ας πούμε μαζί ήταν οι Τσαγκαράκηδες - όλη η οικογένεια. Από τον Μιχάλη με τη λύρα, Τον Γιώργη, όλη η οικογένεια. Ήταν ο Δημήτρης, ο μεγάλος αδελφός που ήταν φανταστικός παίκτης. Μεγάλο όργανο.

Εγώ συνεργάστηκα μαζί του και με τον Στέλιο. Τα δύο αδέλφια, και παίξαμε μαζί, σε ένα μαγαζί που είχε φτιάξει, ο Μιχάλης ο Τσαγκαράκης στα Καμίνια - τον "ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟ". Και παίξαμε με τον Δημήτρη και τον Στέλιο. Για μια χειμερινή σεζόν. Μετά από εκεί πήγα στην "ΑΡΕΤΟΥΣΑ". Και μετά έφυγα για την Αθήνα.

ΝΚ. Να έρθουμε λοιπόν στην Αθήνα, όπου ξεκινάς με τον Πέτρο τον Καρμπαδάκη όπως προ είπαμε.

ΓΦ. Με τον Πέτρο και τον σύντεκνό μου τον Στέλιο Κλειδή. Μία σεζόν. Έπαιξα και λίγο καιρό με τον συχωρεμένο τον Βασίλη Κατσαμά εκεί στο "ΑΚΡΩΤΗΡΙ". Και με τον Χρήστο Φουρναράκη. Και μετά που έπαιξα τη τελευταία σεζόν στο "ΑΚΡΩΤΗΡΙ", έπαιξα με τον Βαγγέλη τον Πυθαρούλη.

ΝΚ. Ως λαούτο μου λες τώρα;

ΦΡ. Ως λαούτο. Μετά τον έβαλε ο Βιτζιλάκης να παίζει και μπουζούκι. Και έπαιζε και λαούτο. Κάναμε καλή συνεργασία με τον Βαγγέλη. Και μετά έφυγα και πήγα στο "ΚΟΝΑΚΙ" του Γρύλλου. Και έπαιξα με τον πατέρα σου και τον Μανώλη Σκουλά.

Τότε είχα πάει στην Αμερική, γύρισα και δεν είχα κλείσει σε μαγαζί. Και στου Γρύλλου έπαιζε ο Σπύρος Σηφογιωργάκης. Τώρα γιατί δεν τα βρήκαν με τον Γρύλλο, δεν ξέρω. Του είπε ο πατέρας σου και με κάλεσε ο Γρύλλος.

Με πήρε λοιπόν και πήγα στο μαγαζί Έπαιξα μαζί με τον Μιχάλη Ρουσσάκη. Ήταν να παίξουμε και με τον Βαρβατάκη τον Ανδρέα, εγώ και ο συχωρεμένος ο Νίκος ο πατέρας σου. Αλλά ο Βαρβατάκης απαίτησε να του βάλει ένσημα. Ο Γρύλλος δεν ήθελε. Ο πατέρας σου, είχε σύνταξη από τη Γερμανία. Εγώ ήμουν στο Υπουργείο Μεταφορών, δεν ήθελα ένσημα. 

Εκεί που το κουβεντιάζαμε, γυρίζει και μου λέει ο Γρύλλος: "Εσύ Γιώργο δεν κάνεις για λυράρης. Κάνεις μου λέει για συνδικαλιστής. Αυτό είναι δεδομένο. Του λέω λοιπόν " άκου να δεις εγώ τους συνεργάτες μου  τους προσέχω." Έπαιξα δύο χρόνια στο "ΚΟΝΑΚΙ". Αυτό ήταν έτοιμο να κλείσει. Με πήρε τηλέφωνο, όταν έπαιζε ο Σηφογιωργάκης. Δεν ξανά ήρθε, είχε τη λύρα του από κάτω από τη καρέκλα. Και δεν ξανά ήρθε. Και έτσι έμεινα εγώ στο "ΚΟΝΑΚΙ", Και έκανα και δεύτερη σεζόν.

Και μετά έφυγα από εκεί και πήγα στον "ΟΜΑΛΟ" του Μπαντουράκη. Στη Θηβών. Έπαιξα εκεί με τον Βασίλη τον Κατσαμά και τον Αντώνη Ζαχαριουδάκη μαζί με τον Αστρινό όταν χρειάστηκε εγώ να απουσιάσω μαζί με τον Στέλιο τον Κλειδή και για λίγο καιρό με τον Μανώλη Σαλούστρο.  Με τον Πέτρο τον Καρμπαδάκη, δεν ξανά παίξαμε παρά μόνο σε μια εκδήλωση που κάνανε εδώ στο Ηράκλειο, και ήταν για τον Παντελή τον Σταυρουλάκη. Τον είχαν καλέσει εκείνη τη βραδιά και παίξαμε στην εκδήλωση.

Πήγα λοιπόν στου Αντώνη του Μπαντουράκη το μαγαζί και έκανα δύο χρόνια. Έφυγε ο Αντώνης μετά να πάει φαντάρος και πήρα τον Βασίλη τον Κατσαμά. Με τον Κατσαμά κάναμε πέντε χρόνια μαζί. 

Μετά από εκεί έφυγα και έκανα άλλη μία σεζόν στο κέντρο "ΜΙΝΩΑΣ" του Μίνωα του Κοτσαμπασάκη. Και με τον Μίνωα πέρασα πάρα πολύ καλά μαζί με τον Αρτέμη τον Πεντάρη.

Ο πατέρας σου ήταν φοβερός βοηθός. Αυτά τα λαούτα ήταν μετρημένα. Καδιανός, Παπατσαράς, Δημήτρης Φουκάκης, Τσαγκαράκηδες, ο Κατσαμάς και άλλοι ήταν καλοί παίκτες.

Πήγα μετά πάλι με τον Κατσαμά στον "ΚΡΗΤΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ" στην Αγ. Παύλου. Και από εκεί έφυγα και κατέβηκα στη Κρήτη. Αυτή είναι η μουσική μου διαδρομή, μέχρι το 1996, που ήμουν στην Αθήνα.

Ύστερα κατέβηκα στη Κρήτη. Προσπάθησα και μονιμοποιήθηκα στο Υπουργείο Μεταφορών. Και πήγα σε γλέντια εδώ πέρα. Έπαιξα και σε ένα - δύο μαγαζιά. Δόξα τον Θεό πέρασα καλά.

ΝΚ. Γιώργο μου, μέχρι τώρα μου περιέγραψες τη πορεία σου στο Κρητικό πάλκο, που είναι αξιοσέβαστη. Πες μου δύο λόγια για τη δισκογραφική σου δουλειά;

ΓΦ. Η δισκογραφική μου δουλειά Νίκο δεν είναι πλούσια. Δεν έχω γράψει πολλούς δίσκους. Έγραψα στου Φραγκάκη το 1972 μία κασέτα με κοντυλιές με τον Νίκο τον Συγγελάκη και τον Αλέκο τον Κοκαράκη. Είχα καλές μαντινάδες τότε μέσα, και έκανε πάταγο τότε η κασέτα. Δεν βγήκε δίσκος.

Μετά από αυτό έγραψα "ΤΑ ΚΑΛΛΙΜΕΝΤΑ ΤΟΥ ΣΕΒΝΤΑ". το 1980 με τον Πέτρο Καρμπαδάκη στη Panivar. Και δεν μου το έκανε ο συχωρεμένος ο Βαρδουλάκης δίσκο. Και με είχε <<δέσει>> με συμβόλαιο 6 χρόνια. Και του λέω δεν ξανά γράφω αν δεν το βγάλεις δίσκο. Είχε βγει μόνο κασέτα.

Μετά έγραψα το 1988 το "ΕΛΑ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ", γιατί ήμουν <<δεμένος>> με την εταιρεία. Και πάω στη Columbia και έγραψα το "ΕΛΑ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ". Σε αυτό έχω βάλει μέσα και τα "ΑΣΤΡΑ ΜΗ ΜΕ ΜΑΛΩΝΕΤΕ" Και παίζουμε με τον πατέρα σου. Ο Μπάμπης ο Γαργανουράκης το έγραψε πρώτος και μετά ο Αλέκος Πολυχρονάκης .

ΝΚ. Έχεις και ένα φοβερό κομμάτι, το οποίο το θυμάμαι γιατί μου άρεσε πολύ "ΤΟ ΑΝΑΣΤΟΡΟΥΜΑΙ ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΥ".

ΓΦ. "Αναστορούμαι" είναι το πρώτο κομμάτι. Και αυτό τους είχα πει, να βάλουν ως τίτλο. και στη κιθάρα ήταν ο Γιώργος Δουλγεράκης. Γιατί τότε έγραφε και ο Κώστας Μουντάκης, ¨ΣΤΟΝ ΨΗΛΟΡΕΤΗ ΘΑ ΑΝΕΒΩ¨. Που έχει και τις κοντυλιές με τίτλο "ΠΑΡΕΑ ΓΛΕΝΤΖΕΔΩΝ", όπου συμμετέχω και εγώ μέσα στο τραγούδι. Και βέβαια υπάρχουν και μια σειρά κοντυλιές, Που είναι σε μουσική όπως το "ΒΟΣΚΑΡΟΥΔΑΚΙ ΑΜΟΥΣΤΑΚΟ." Και λέμε 5 μαντινάδες ο Μουντάκης, 5 εγώ, 3 ο Γρύλλος, 3 ο Μανώλης ο Σκουλάς και 2 ο Μάνος. Και λέει ο Κώστας ο Μουντάκης: <<Έλα κοντά μου σίμωνε και σίμωνε κοντά μου, και ταίριαζε τα λόγια σου, μαζί με τα δικά μου.>> Και αυτό δεν μπήκε στον δίσκο. Και ήταν η κασέτα που γράψαμε στο στούντιο  με ηχολήπτη τον Φιλιππίδη τον Τάκη.

Παίζαμε τώρα εμείς εκεί και τελικά του λέει ο Φιλιππίδης - κάναμε πρόβες μαζί με τον πατέρας σου και τον Δουλγεράκη. Και του λέει ο Φιλιππίδης ο Τάκης: "Κώστα, αυτός ο λυράρης μου αρέσει. Και στο τραγούδι και στη λύρα. Και του λέει ο Μουντάκης: Δεν σου είπα ότι είναι καλός παίκτης. Και καλό παιδί. Έχουμε κάνει συνεργασία στη Κρήτη, 6 μήνες στην "ΑΡΕΤΟΥΣΑ".  Και είναι πρώτον καλό παιδί και μετά λυράρης καλός. Και έχει  μια καλή δουλειά τώρα να γράψει. Και θα πω του Μάτσα να τη γράψει εδώ. Λέει άστον και εγώ θα  τον πάω στη Columbia."

Και έτσι έγραψα τον δίσκο "ΕΛΑ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ". Εξαιτίας του Φιλιππίδη. Και μετά μου λέει έχεις καμιά κασέτα, Την είχε ο πατέρας σου στο μαγνητόφωνο μέσα. Τη βγάζει και του τη δίνει. Τη πάει στη Columbia. Η Columbia από Κρητικά είχε μόνο τον Βασίλη τον Σκουλά τότε.

Και με το που πήγε και άκουσαν τη κασέτα και μου είπαν ότι θα κυκλοφορούσαν τα δικά μου μετά τον Σκουλά που είχε γράψει πιο πριν από μένα. Και τους λέω δεν έχω κανένα πρόβλημα, να τον κυκλοφορήσετε Νοέμβρη με Δεκέμβρη. Να "πιάσει" τις γιορτές.

Πάω στην Αυστραλία και γυρίζω, έφυγα 7 Μαίου και γύρισα μετά από τρεις μήνες και βλέπω, να έχουν εκδώσει τον δίσκο και τη κασέτα, και ένα βράδυ είχαμε παίξει με τον πατέρα σου ΣΤΑ ΠΛΟΚΑΜΙΑ σε έναν γάμο. Και φύγαμε και πήγαμε στο χωριό. Σταματήσαμε - κατέβαινε μια παρέα και γροικώ τα κομμάτια που έχουμε γράψει.

Τα παιδιά κατεβαίνανε κάτω και κάνανε καντάδα με ένα μαγνητόφωνο υποτίθεται, και ήταν ενός Μπενέτου, και του λέω: <<Βρε Γιάννη έλα να σου πω. Που τη βρήκες τη κασέτα αυτή; Και μου λέει: Ο πατέρας μου, τη πήρε από τις Μοίρες. Από του Χαραλαμπάκη. Και του λέω: Βγάλε τη κασέτα να τη δω. Και βγάζει τη κασέτα και βλέπω τα πάντα.>>

Και μου είπαν από την εταιρεία ότι επειδή δεν πήγε η τότε δουλειά του Σκουλά καλά, από την εταιρεία γράψαμε τον δικό σου και έχει κάνει θραύση. Είχα βάλει και τα "ΑΣΤΡΑ", και πήρα τον Μπάμπη τηλέφωνο και μου λέει, θα βάλεις του Λευτέρη του Καμπουράκη το όνομα. Και έτσι έβαλα στο δίσκο. Και πρώτη εκτέλεση Γαργανουράκης.

Μετά με έριξαν στα ποσοστά. Δεν ήθελαν να μου πληρώσουν κάποιους δίσκους. Και μετά ήθελαν να υπογράψω συμβόλαιο για 6-7 χρόνια. Αλλά με μηδενικό ποσοστό από τις πωλήσεις των δίσκων. Τους λέω δεν υπογράφω. Και σταμάτησα τον επόμενο δίσκο, μέσω ενός φίλου μου δικηγόρου του Χαλκιαδάκη του Δημήτρη.

Και μετά εγώ δεν είχα δίσκο. Γιατί τους χάρισα όλους. Σε φίλους. Και όταν πήγα στην Αυστραλία με τον Βαρβατάκη τον Ανδρέα πάλι βρήκα 4 σε ένα δισκοπωλείο και τους αγόρασα. Και αυτούς έχω τώρα. Μετά δεν ξανά έγραψα.

Με έφαγε ο Βαρδουλάκης μετά έλα και έλα. Και είχα κλείσει να πάω με τον Μανούσο. Παίζαμε στο "Κρήτη". Και είχε και ο Μανούσος δύο δικά του κομμάτια. Ένα συρτό και μια σειρά κοντυλιές. Τις κοντυλιές τις έχω βάλει μέσα στον δίσκο που παίζει ο Χρήστος Στιβακτάκης σόλο και λέω μαντινάδες.

ΝΚ. Να πούμε δυο λόγια και για μία άλλη συνεργασία σου, με έναν άλλο μεγάλο λαουτιέρη τον Χρήστο Στιβακτάκης. Έναν "δυναμίτη" λαουτιέρη κατά τη γνώμη μου;

ΓΦ. Για εμένα δεν υπάρχουν αυτός και ο Αλεφαντινός. Υπάρχουν και άλλοι καλοί βέβαια, αλλά αυτοί οι δύο για εμένα είναι οι κορυφαίοι. Όπως είναι και ο Μαρκοβαγγέλης. Έπαιξα με τον Γιάννη και τον Βαγγέλη Μαρκογιάννη σε δυο γάμους και μία βάπτιση στην Αθήνα.

Πήγα στην Αμερική και έπαιξα στο Σικάγο με τον Μπάμπη Μαρκογιάννη, σε ένα κέντρο όπου αυτός έπαιζε μπουζούκι. Αλλά ήταν φοβερός παίκτης στη λύρα. Καλές συνεργασίες είχα κάνει.

Και ο Μανούσος με έβαλε και έγραψα με τον Χρήστο. Γιατί κάναμε πρόβες και κατεβαίναμε στη Κρήτη, και πάμε στην Αθήνα να γράψουμε. Και μου λέει εγώ θα πάω με το καράβι. Και μπαίνει στο καράβι ο Μανούσος και έρχεται στην Αθήνα, και πάει στα Πετράλωνα, και κάνανε 4 μερόνυχτα και εγώ τον περίμενα στο ξενοδοχείο. Τελικά έφυγα. Κατέβηκα Κρήτη. Και ήταν να παίξουμε στο πανηγύρι του χωριού - του Χριστού. Ο Μανούσος μετά από όσα συνέβησαν στην Αθήνα, ήταν εξαφανισμένος. 'Έρχεται λοιπόν στο χωριό - του Χριστού - κρατούσε το λαούτο και είχε το κεφάλι σκυμμένο και μου λέει να "κάτσω ή να φύγω;"

Και του λέω γιατί να φύγεις; Να κάτσεις. Ήταν ένας άνθρωπος που δεν πλησίασε ποτέ σε λεφτά. Ψυχάρα. Όπου κι αν πήγαμε, ήταν βοηθός άψογος. Δεν άφηνε ποτέ τον λυράρη να εκτεθεί. Εργάτης της λύρας, όπως και ο πατέρας σου. 

Είχα παίξει με τον Ψαρογιάννη. Με τον Παντελή Σαλούστρο. Του Μανώλη και του Αντώνη τον πατέρα. Με τον Φουκάκη. Είχα τη τύχη να γνωρίσω και τον Μπαξεβάνη. Όταν ήμουν φαντάρος στη Λάρισα. Έπαιξα με τον Νίκο Μανιά. Με τον Κακλή, κάναμε μεγάλη συνεργασία, 13 καλοκαίρια - έπαιξα στο μαγαζί του. Έπαιξα με τον Νίκο τον Αλεφαντινό, σε μια εκδήλωση για τον Μουντάκη και ο Κατσαμάς ο Βασίλης μαζί στην Αθήνα. 

Με τον Μανώλη Λαρεντζάκη κάναμε μια πολύ ωραία συνεργασία, Ήταν καλός άνθρωπος, οικογενειάρχης, μερακλής, ωραίο λαούτο. Ποτέ δεν είχαμε ούτε καβγάδες, τίποτα. Κύριος. Σε όσα γλέντια παίξαμε. Παντού όπου πήγαμε, κύριος στη κυριολεξία. Με τον Μανώλη είχαμε κάνει και εκπομπή με την Αριστέα τη Καλογριδάκη.

Την ίδια χρονιά που έπαιξα στο "ΚΟΝΑΚΙ" με τον πατέρα σου, με είχε καλέσει ο Βασίλης ο Σαλούστρος, ο οποίος είχε αγοράσει το μαγαζί "ΝΤΕΛΙΝΑ", στη Φωκίωνος Νέγρη, από τον Σταυρακάκη τον Νίκο. Του είχε κάνει εγκαίνια ο Σκουλάς ο Βασίλης. Μετά έφυγε. Και έπαιξε ο Νικηφόρος Αεράκης με τον Μύρων Μαυρουδή και τον Βασίλη Ξυλούρη.

Εγώ είχα πάει στην Αμερική, και όταν γύρισα με κάλεσε ο Βασίλης και έπαιξα και εκεί 2 μήνες, αντικαθιστώντας τον Αεράκη. Και δεν σου κρύβω ότι εκεί γνώρισα αξιόλογα άτομα όπως τον Γιάννη Βόγλη, τη Μαίρη Χρονοπούλου και άλλους πολλούς.

ΝΚ. Τελειώνοντας αγαπημένε μου Γιώργο τη συζήτησή μας, θα σου μιλήσω σαν γιος του αείμνηστου Νίκου Καδιανού. Θέλω πραγματικά να σε ευχαριστήσω μέσα από τη ψυχή μου. Γιατί στα "ΑΓΡΙΜΙΑ" που πρωτογνωριστήκαμε, όταν ο πατέρας μου έπαιζε με τον Γαργανουράκη και εσύ αντίστοιχα με τον Καρμπαδάκη στο "ΑΚΡΩΤΗΡΙ", αλλά και μετά όταν παίξατε οι δυο σας στο "ΚΟΝΑΚΙ". Θα σου πω μία μικρή ιστορία. Έβγαλες τον πατέρα μου από μια πολύ δύσκολη θέση. Γιατί ψάχνανε για λυράρη επειγόντως, για πρώτο λυράρη, όταν αποχώρησε ο αείμνηστος Σπύρος Σηφογιωργάκης, για λόγους που δεν γνωρίζω.

Και θέλω να σε ευχαριστήσω όχι μόνο για αυτή την υπέροχη δίχρονη συνεργασίας σας, αλλά και για ό,τι πρόσφερες στη καριέρα του Νίκου του Καδιανού. Πάντα με το δικό σου το μεράκι, με το Αγιοθωμιανό φιλότιμο και ό,τι μας έχεις προσφέρει σε όλους μας.

Και βέβαια εγώ προσωπικά σε ευχαριστώ γιατί για πολλές βραδιές, ήσουν και ακόμα συνεχίζεις να είσαι, μέσα από το ιντερνέτ η μουσική μου καλή και αξέχαστη συντροφιά. Με το τραγούδι και τη λύρα σου. Εύχομαι ο Θεός να σε έχει πάντα καλά. Και σε ευχαριστώ για τη κουβέντα μας.

ΓΦ. Σε ευχαριστώ Νίκο μου. Και ο Θεός να συγχωρέσει τον πατέρα σου, γιατί ήταν από τα μεγάλα όργανα. Εργάτης πάρα πολύ μεγάλος στη Κρητική μουσική.


Τρίτη 18 Μαρτίου 2025

ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΜΑΤΟ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ: “ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΜΟΥΝΤΑΚΗ ΓΡΑΜΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΟ ΤΟΥ ΜΑΝΟ ΜΟΥΝΤΑΚΗ.

 

Κάθε φορά αγαπημένοι μου φίλοι που γράφω ένα κείμενο που αφορά τον Κρητικό πολιτισμό, τη μουσική του τόπου μας και τους δημιουργούς της μαζί με τα ήθη και έθιμά μας, η συγκίνηση είναι μεγάλη και οι αναμνήσεις πολλές. 

Ειδικά όταν αυτό το κείμενο που θα ακολουθήσει, αφορά ίσως τον μεγαλύτερο κατά τη προσωπική μου γνώμη, δημιουργό και πρεσβευτή του ΣΥΓΚΡΗΤΙΣΜΟΥ ανά τον Κόσμο, τον αείμνηστο Κώστα Μουντάκη. 

Με μεγάλη συγκίνηση απέκτησα την βιογραφία του με τίτλο: “ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΌ ΤΗΣ ΠΟΡΕΊΑΣ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΜΟΥΝΤΑΚΗ, γραμμένη από τον ίδιο του τον γιο - Μάνο, όπως του την αφηγήθηκε ο Κώστας Μουντάκης και όπως την έζησε και ο ίδιος κοντά του.

Διάβασα το βιβλίο και <<γεννήθηκε μέσα μου>> το αίσθημα της αναζήτησης μιας συνομιλίας, με τον ίδιο τον συγγραφέα και καλό φίλο Μάνο, με σκοπό να γράψω ένα κείμενο σεβασμού και κατάθεσης ψυχής με τον δικό μου ερασιτεχνικό τρόπο αφιερωμένο στη μνήμη του πατέρα του Κώστα Μουντάκη. 

Παρακάτω ακολουθεί ο μεταξύ μας διάλογος: 


ΝΚ. Πρώτα από όλα αδελφικέ φίλε και πρότυπό μου Μάνο, να σε ευχαριστήσω από καρδιάς για τον χρόνο που αφιέρωσες να κάνουμε τη συζήτηση αυτή, η οποία συζήτηση γίνεται με αφορμή το βιβλίο σου με τίτλο: “Το χρονικό της πορείας του Κώστα Μουντάκη, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ. Με έναν πρόλογο του βιβλίου σου, από έναν μεγάλο και σπουδαίο καταγραφέα, της Κρητικής μουσικής και του πολιτισμού γενικότερα, τον αείμνηστο Γ. Σγουράκη. Πες μου δύο λόγια για τη βιογραφία του πατέρα σου, όπως την έζησες εσύ και όπως σου την αφηγήθηκε βέβαια ο ίδιος; Μιλάμε για τον άνθρωπο που <<μετέφερε>> με τη λύρα του το μήνυμα του Συγκρητισμού σε όλη την Οικουμένη; 

Μ.Μ. Τα είπες όλα. Αυτή ήταν όλη η ουσία του ο Συγκρητισμός. Και εκτιμούσε τον Σκορδαλό ακριβώς για αυτό τον λόγο. Επειδή έβλεπε και στον Σκορδαλό την ίδια ακριβώς επιθυμία για τον Συγκρητισμό. Την επιθυμία αυτή την είχε και ο Θανάσης και ο πατέρας μου. Το είπες μόνος σου. 

ΝΚ. Αγαπημένε μου Μάνο. Ο πατέρας σου έκανε πολλά επαγγέλματα από ηλικία 12 χρονών. Όπως εργάτης στο μάζεμα της ελιάς. Από εκεί εμπνεύστηκε το τραγούδι: “Μυλωνάδες και Μαζώχτρες”. Ο “Πραγματευτής” με τη γνωστή μουσική. Με τους στίχους και τη μουσική του λοιπόν, έδωσε σε εμάς τους νεότερους την ευκαιρία, να γνωρίσουμε αυτά τα επαγγέλματα, με τον δικό του μουσικό τρόπο. Πες μου δύο λόγια για αυτό; 

Μ.Μ. Και όχι μόνο για αυτό. Πάντα μου έλεγε πρέπει να γράφουμε μουσική για πράγματα σαν χρονογράφοι, για πράγματα που δεν θα γίνουν αύριο. Θα έχουν εξαφανιστεί αύριο. Όπως ο Κρητικός γάμος, όπως η Μάχη της Κρήτης. Δηλαδή υπήρξαν πράγματα όπως για παράδειγμα η ετοιμασία του γάμου. Όλα αυτά τα έκανε ακριβώς μέσα στο στίχο για να καταγραφεί πως ήταν εκείνη την εποχή που βγήκε ο δίσκος, τα έθιμα και το χρονογράφημα εκείνης της εποχής. 

ΝΚ. Πάμε Μάνο στο πρώτο του γλέντι με τον Μανώλη Ηλιάκη από το Βαλσαμόνερο, όπως γράφεις στο βιβλίο, στον αρραβώνα της αδελφής του αφεντικού του. Και μετά σιγά - σιγά αρχίζει η μουσική του καταξίωση. Στα 19 του όπως γράφεις, έχει καταφέρει να είναι ήδη γνωστός στην επαρχία του και τα γύρω χωριά. Μίλησέ μου λίγο για εκείνη την εποχή; 

Μ.Μ. Εκείνη την εποχή από ότι μου έλεγε και ο ίδιος, ήταν πολύ δύσκολη εποχή. Γιατί τότε οι λυράρηδες δεν σου μάθαιναν. Υπήρχε η νοοτροπία, όπως και σε όλα τα επαγγέλματα, δεν έδειχναν για να μην χάσουν εκείνοι τη δουλειά τους, στους άλλους το επάγγελμά τους. Έτσι λοιπόν και οι λυράρηδες και οι λαουτιέρηδες και οι σιδεράδες, κρύβανε τα μυστικά της δουλειάς. Για να έχουν και εκείνοι δουλειά. 

ΝΚ. Ο αείμνηστος Κώστας Μουντάκης ο <<πρεσβευτής>> της Κρητικής Παράδοσης για εμένα, εκφράζω τη προσωπική μου γνώμη και νομίζω ότι έχω το δικαίωμα, μετά από τόσα χρόνια να το λέω είναι αυτοδίδαχτος έτσι; 

Μ.Μ. Όπως όλοι οι λυράρηδες και λαουτιέρηδες της εποχής του. Δεν υπήρχε κανένας έντεχνος, εκτός μόνο από τον Καλογερίδη, ο οποίος ήταν ο μόνος που ήξερε - στη Σητεία - νότες και έγραψε τις “κοντυλιές του Καλογερίδη”, που ακόμα και σήμερα, παίζονται όπως τις είχε γράψει στη παρτιτούρα. 

ΝΚ. Στα 21 του περίπου χρόνια γνωρίζεται με τον σπουδαίο οργανοποιό Μανώλη Σταγάκη (1947). Κορυφαίο οργανοποιό πιστό και καλό του φίλο. Μόνιμο κατασκευαστή σχεδόν στις λύρες του. Μάλιστα κάνανε ένα παιχνίδι μαζί. Πάντα του άφηνε ένα μικρό χρέος - μιας ημέρας στην εξόφληση της λύρας- για να θυμηθεί τη πρώτη λύρα και τον τρόπο που την απέκτησε - και όχι γιατί δεν είχε να τον πληρώσει. 

Μ.Μ. Ναι. Όχι μόνο αυτό. Ο Πατέρας μου φοβόταν πάρα πολύ τη γλωσσοφαγιά. Το φοβόταν. Και πολλές φορές πήγαινε και του έλεγε: <<Μανώλη, δώσε μου δύο χιλιάρικα και όταν αγόραζε κάτι, έλεγε: Να καημένη τα πήρα δανεικά από τον Σταγάκη>>. Και την άλλη ημέρα, πήγαινε και τα έδινε πίσω στον Σταγάκη. Ακριβώς για να <<χαμηλώσει>> τη κίνηση που έκανε ότι -ααααααααα ο Μουντάκης πήγε και αγόρασε αυτό. 

ΝΚ. Να γράψω για τον κόσμο ότι μιλάμε στον ενικό, ενώ δεν πρέπει, κατόπιν κοινής συνεννοήσεως. 

Μ.Μ. Βεβαίως. 

ΝΚ. Ήρθε στην Αθήνα ως χωροφύλακας και αποσπάται στη Βουλή και στη προσωπική φρουρά του Σοφοκλή Βενιζέλου. Αρχίζει να εμφανίζεται και σαν λυράρης στο κέντρο “ΤΑ ΧΑΝΙΑ” του Ευτύχη Μπασιά για 18 ολόκληρα χρόνια. Και έρχεται η καταξίωση και στην Αθήνα. Επίσης το 1951, ξεκινάει εκπομπές, μετά από ακρόαση από την επιτροπή ακροάσεων στο Ελληνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας. Μίλησέ μου λίγο για αυτή την εποχή και τον Στέλιο Κουτσουρέλη; 

Μ.Μ. Ήταν μια πολύ ωραία εποχή. Καμιά εποχή βέβαια δεν ήταν ωραία εκείνες τις χρονιές. Γιατί ακόμη υπήρχε φτώχεια. Υπήρχε η μετανάστευση. Η εσωτερική μετανάστευση. Όλοι παράταγαν τα χωριά τους και ερχόντουσαν να γίνουν θυρωροί στην Αθήνα. Υπήρχε μια αναταραχή τεράστια. Πέφτανε οι κυβερνήσεις η μία μετά την άλλη. Μετά ανά εξάμηνο πέφτανε οι κυβερνήσεις. Καμία σταθερότητα. Και αναγκάστηκαν πάρα πολλοί Κρητικοί και πήγαν και έγιναν χωροφύλακες. Για να έχουν ενδυμασία, φαγητό και κάποιο μισθό. Υπήρχε τεράστια ανεργία. Πάνω σε αυτή λοιπόν τη κατάσταση, πήγε χωροφύλακας όπως τόσοι άλλοι. Ορισμένες τυχαίες κινήσεις, δηλαδή ένας Δήμαρχος Χανίων πέθανε. Στη κηδεία του βρέθηκε ο Σοφοκλής ο Βενιζέλος. Έτσι γνωρίστηκε με τον Σοφοκλή Βενιζέλο, και κατετάγη στη προσωπική του φρουρά, ύστερα από απόσπαση. Ήρθε στην Αθήνα, και πήγε στο κέντρο “ΤΑ ΧΑΝΙΑ” του Ευτύχη Μπασιά. Ήταν 80 θέσεις. Μην νομίζεις ότι ήταν μεγάλο μαγαζί. Εκεί γνώρισε τον Κώστα Παπαδάκη ή (Ναύτη). Εκεί βρήκε τον Στέλιο Κουτσουρέλη. Εκεί γνωρίστηκε. Σαν το κοπέλι που παίζει καλή λύρα. Ο Κουτσουρέλης τον καλεί να κάνουν εκπομπές στο Ε.Ι.Ρ. Αλλά έπρεπε, να δώσει εξετάσεις για να μπει στο Ε.Ι.Ρ. και να κάνουν εκπομπές. Και έτσι εξυφαίνεται όλη η κατάσταση. Μετά τον Στέλιο κάνει συνεργασία και με τον Γιώργο Κουτσουρέλη. 

ΝΚ. Να πάμε σε ένα μεγάλο δίδυμο. Συνεργασία Μουντάκη - Μανιά και το πρώτο ταξίδι στο εξωτερικό, στις ΗΠΑ το 1960. Εκεί ο ανήσυχος  όμως Κ. Μουντάκης, ο οποίος πάντα είχε και ήταν ερευνητικό βλέμμα και πνεύμα δημιουργεί τη δισκογραφική εταιρεία “PSILORITIS RECORDS” όχι με σκοπό να πουλήσει δίσκους, αλλά να τους κάνει δώρο στους συλλόγους που τους καλούσαν. 

Μ.Μ. Ακριβώς για να μην πάει με άδεια χέρια. Αλλά ουσιαστικά αυτό λειτούργησε και σαν φεϊγβολάν. Αυτοί είμαστε και θα τους κάνουμε δώρο αυτόν το δίσκο. Με τον Μανιά.  

ΝΚ. Γράφεις μέσα στο βιβλίο, ότι υπήρχε μία προσωπική τους δέσμευση. Ότι όσο Μάνιας ήταν στην Αθήνα και ηχογραφούσαν μαζί να παίζουν και μαζί. Ενώ όταν ο ένας ήταν στην Επισκοπή Και ο άλλος στην Αθήνα, Θα μπορούσαν να παίζουν με άλλους συνοδούς; 

Μ.Μ. βεβαίως. Όταν δεν μπορούσε από τα γλέντια της Κρήτης να έρχεται ο Μανιάς στην Αθήνα ή ο Μουντάκης να κατέβει στην Κρήτη, δεν υπήρχε περίπτωση, διότι και τα ναύλα ήταν πάρα πολλά. Αλλά για τους μήνες συνεργασίας τους για τους δίσκους, ήταν υποχρεωτικό.  

ΝΚ. Η φήμη του λοιπόν Μάνο αρχίζει  και εξαπλώνεται πολύ γρήγορα. Δημιουργεί οικογένεια με την αείμνηστη μητέρα σου,  και  αρχίζει και λειτουργεί ως  μουσικός χρονικογράφος πλέον. αρχίζει και καταγράφει διάφορα γεγονότα, του κρητικού πολιτισμού, όπως ήταν η Μάχη της Κρήτης, ο Κρητικός γάμος, τα  Κρητικά νάκλια, το ολοκαύτωμα στο Αρκάδι στο δίσκο “Ο μεγάλος Κρητικός”. αρχίζει και διηγείται μουσικά την ιστορία της Κρήτης. Γιατί ήθελε να μείνουν καταγεγραμμένα και φοβότανε μήπως χαθούν, με το πέρασμα των χρόνων; 

Μ.Μ. Ναι. Μην χαθούν, μην αλλοιωθούν. Όλα αυτά. Ήθελε να καταγράφει οτιδήποτε φοβόταν πως θα “σβήσει”. 

ΝΚ. Μάνο μου να σε πάω το 1952,  όπου αρχίζει  και εμφανίζεται δισκογραφικά με το “Άρπαξα και μπαΐλντισα” και από εκεί αρχίζει ο Μουντάκης, να γίνεται εκφραστής ενός ολόκληρου λαού. Μιας ολόκληρης γενιάς. Πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν εκείνη την εποχή  να μπεις στο stoudio; Και το λέω γιατί, υπέγραφαν συμβόλαια και μάλιστα με πολύ χαμηλά ποσοστά κέρδους αλλά και με τη δέσμευση να κάνουν περιοδείες ολόκληρες για να γίνει γνωστός ο δίσκος, παρότι υπήρχαν τα γραμμόφωνα εκείνη την εποχή; Πες μου δύο λόγια για το δισκογραφικό του ξεκίνημα; 

Μ.Μ. Ο πατέρας μου πρωτοπήγε τότε στην ODEON – PARLOPHONE, τότε η εταιρεία λεγόταν “ΑΤΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ”, με τον Μάτσα, τον παππού Μίνωα Μάτσα, και επί των ημερών του έγινε ODEON – PARLOPHONE. Ήταν πολύ αγαπητός ο πατέρας μου. Και εξάλλου και ο Μάτσας, έβλεπε ότι με τον Μουντάκη πήγαινε καλά. Και πραγματικά αυτός έκανε όλη τη κίνηση στην ODEON τότε. 

ΝΚ. Κάνει και μια συνεργασία μετά με τον Γιάννη Ξυλούρη (Ψαρογιάννη) και αμέσως μετά το 1962 κάνουν μία περιοδεία στη Γερμανία, η οποία δεν είναι τόσο επιτυχημένη οικονομικά, γιατί ήταν πολλοί μετανάστες που κοίταγαν να φτιάξουν όπως λες στο βιβλίο το οικονομικό τους μέλλον, αλλά “άφησαν εποχή” στα μαγαζιά και στα εργοστάσια όπου εμφανιζόταν τα οποία εργοστάσια τα μετέτρεπαν σε “ειδικές αίθουσες”, για να μπορέσουν να εμφανιστούν οι δυο τους; 

Μ.Μ. Ακριβώς. Δεν υπήρχαν τότε Ελληνικά μαγαζιά μεγάλα και οι Κρητικοί - δεν υπήρχε σύλλογος το 1962 - υπήρχαν κάποιοι “εργατοπατέρες” ας τους πούμε, που μετέτρεψαν διάφορους χώρους των εργοστασίων σε τέτοιες καταστάσεις και συνθήκες, ώστε να φέρουν το Μουντάκη να παίξει. Ώστε να γίνει κάποιο γλέντι Κρητικό κλπ. Αυτό το έκαναν και με άλλους όμως και με κλαρίνα και με βιολιά. Δεν ήταν μόνο για τον Μουντάκη.


 ΝΚ. Να σε πάω σε ένα άλλο μεγάλο γεγονός του 1965. Ένα μουσικό φεστιβάλ στη Λευκάδα. Με μουσικούς από όλη την Ελλάδα. 

Μ.Μ. Ήμουν εκεί, για αυτό το θυμάμαι. 

ΝΚ. Θέλω να μου πεις την άποψή σου. Πως το βίωσες εσύ; 

Μ.Μ. Ήταν ένα πολύ ωραίο φεστιβάλ. Από τα πρώτα φεστιβάλ που έκανε ο Καβακόπουλος. Και ήταν πάρα πολύ επιτυχημένο. Άφησε πολύ καλές εντυπώσεις. Σε όλη την Ελλάδα. Εκεί γνώρισα και την Ειρήνη, τη γυναίκα του Καβακόπουλου. Και γνώρισα και τα παιδιά τους, που ήταν ήδη στην ΕΡΤ. Τα δύο αγόρια του Καβακόπουλου. 

ΝΚ. Σε κάποια στιγμή μέσα στο βιβλίο σου, γράφεις ότι η φήμη του Μουντάκη εξαπλώνεται τόσο γρήγορα, και οι σύλλογοι <<μεγαλώνουν>> ως μέλη, που το κέντρο του Μπασιά δεν τον καλύπτει και <<μετακομίζει>> στο κέντρο “ΚΙΣΣΟΣ”. Ποτέ όμως δεν ξέχασε τα 18 χρόνια, που εργάστηκε στον Μπασιά; 

Μ.Μ. Βεβαίως. Ήταν ο αγαπημένος του χώρος. 

ΝΚ. Μάνο. Το 1967 κάνει το μεγάλο δισκογραφικό “Μπαμ” με τον δίσκο “Ο Κρητικός Γάμος”. Όπου περιγράφει όλα τα ήθη και τα έθιμα του Κρητικού γάμου. Μάλιστα, αυτό το δισκογραφικό έργο “πήγε τόσο ψηλά”, που έγινε αναπαράσταση στους δρόμους της Αθήνας. Περιέγραψέ μου λίγο αυτό το γεγονός; 

Μ.Μ. Στην Πέτρου Ράλλη, ο τότε Σύλλογος Κρητών Κορυδαλλού, έκανε ακριβώς την αναπαράσταση του Κρητικού Γάμου. Ο δίσκος “Κρητικός Γάμος” έσπασε τα ταμεία που λένε. Έγινε χαμός. Και ανατυπώθηκε τέσσερις - πέντε φορές, από την ODEON. Έχω τον ¨Κρητικό Γάμο¨ σε τέσσερις - πέντε διαφορετικές εκτυπώσεις εξωφύλλου. 


ΝΚ. Να πάμε τώρα λίγο και σε εσένα με τον πατέρα σου. 1973 περίπου. Κώστας & Μάνος Μουντάκης και Μαρκογιαννάκης Βαγγέλης. Γιατί ο Γιάννης  ο Ξυλούρης κάνει μια <<καθαρή εξήγηση>>, την οποία την εκτίμησε ο πατέρας σου, ότι αποφασίζει να συνεχίσει με τον Νίκο τον αδελφό του. Και συνεχίζεται οι τρεις σας. Και μάλιστα πρωτοεμφανίζεσαι μαζί του στον “Ζορμπά;” 

Μ.Μ. Έχουν πάει με τον Μανιά στη Γερμανία. Η μητέρα μου, ο πατέρας μου και ο Μανιάς. Εγώ έχω πάει στο Πολυτεχνείο. Με συλλαμβάνουν. Μαθαίνει η μητέρα μου ότι ο Μάνος είναι στο Πολυτεχνείο. Παρατάει ο πατέρας μου το τουρνέ. Και φωνάζουν τον Νίκο τον Σωπασή και συνεχίζουν με τον Νίκο τον Μανιά, που ήταν ήδη στη Γερμανία, στο τουρνέ που είχε προγραμματίσει ο πατέρας μου. Και αυτοί γυρίζουν πίσω. Για να σώσουν το γιο τους. Και έτσι με παίρνει και πάμε στον “Ζορμπά”. Έτσι για πρώτη φορά έπαιξα με τον πατέρα μου. Σε Κρητικό μαγαζί λύρα - πιάνο - και λαούτο. 

ΝΚ. Όταν συνειδητοποίησες το “μέγεθος” του ονόματος Κώστα Μουντάκη, υπήρξε κάτι που σε σταμάτησε μουσικά και στράφηκες στο πιάνο; Δηλαδή όχι στη λύρα ή στο λαούτο ή απλά το πιάνο ήταν η επιθυμία σου; 

Μ.Μ. Δεν ήταν η επιθυμία μου σαν όργανο το πιάνο. Καταρχήν το πιάνο το <<γνώρισα>> πολύ αργότερα. Το 1965 – 67 κάπου εκεί. Και όταν έπαιζε ο πατέρας μου στον “ΑΤΤΑΛΟ” στη πλάκα με τον Γιάννη τον Ξυλούρη. Μου έμαθε το πρώτο τραγούδι “Τα παιδιά του Πειραιά” στο πιάνο. Και έτσι γοητεύτηκα από το πιάνο, και ζήταγα πιάνο. Αλλά το είχα εγώ ήδη στο μυαλό μου. Ήξερα ότι αποκλείεται όσο και καλά να μάθω λύρα, δεν θα ξεπεράσω τον πατέρα μου. Και έτσι λοιπόν μέσα μου διέγραψα, τον Μάνο σαν λυράρη. 

ΝΚ. Πιστεύεις ότι όλοι θα σε σύγκριναν με τον πατέρα σου; 

Μ.Μ. Βέβαια. Και ήταν λογικό αυτό. Ήθελα να μάθω ένα όργανο, που να μην το ήξερε ο πατέρας μου. Λύρα - λαούτο - κιθάρες - τα πάντα τα ήξερε, αυτό που δεν ήξερε ήταν τα πλήκτρα. Και λέω εντάξει αυτό είναι το όργανό μου έληξε. Το βρήκα σαν από τον Θεό δώρο το πιάνο. 

ΝΚ. Ο Κώστας Μουντάκης έκανε πολλά προσωπικά του βιώματα τραγούδια. Ένα τέτοιο βίωμα από ένα πρόβλημα υγείας στα μάτια, σας οδηγεί στην Αθήνα από τη Κρήτη, καλοκαίρι για να κάνει εγχείρηση, και στο καράβι της επιστροφής, ξέροντας ότι  μπορεί να μην ξανά δει τη Κρήτη, σου υπαγορεύει τους στίχους του “ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥ”. Και μπαίνει ο Μουντάκης, ο Βαγγέλης ο Μαρκογιαννάκης και ο Διακογιώργης και ηχογραφούν τον “ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟ”, που κάνει <<πάταγο>>. Μίλησέ μου μουσικά λίγο για αυτή την εμπειρία; 

Μ.Μ. Έχει πάθει αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Του είπε ο γιατρός ότι πρέπει να φύγεις όχι με αεροπλάνο, γιατί φοβάμαι από τη πίεση του αεροπλάνου, ότι θα έχεις πρόβλημα με το μάτι. Πρέπει να φύγεις με καράβι. Την άλλη ημέρα 15 Αυγούστου ήταν επείγον να κάνει εγχείρηση. 15 Αυγούστου έκανε εγχείρηση. Μπαίνουμε στο  καράβι. Απομακρύνθηκε το καράβι ένα μίλι από τη στεριά, φαίνεται το βουνό “ο Γιούχτας”. Διαβάζει τον Καζαντζάκη και αποχαιρετά τον “Γιούχτα”. Έτσι βγήκε ο “ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ”. Και εγώ καθόμουν δίπλα του και μου έλεγε γράφε, γιατί είχε κλείσει με βαμβάκι το ένα του μάτι, και δεν μπορούσε να γράφει. Και έτσι στα χαρτιά αυτού του πακέτου τσιγάρων, στο εσωτερικό χαρτί μου έλεγε και έγραψα εγώ τον “ΑΠΟΧΑΡΕΤΙΣΜΟ”. 

ΝΚ. Λίγο αργότερα κυκλοφορεί έναν  δίσκο που στη μία πλευρά περιγράφει ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ και στην άλλη ΤΑ ΚΡΗΤΙΚΑ ΝΑΚΛΙΑ. Την ίδια χρονιά συνεργάζεται με τη Μαρίζα Κωχ, στη μπουάτ “ΖΟΥΜ” στη Πλάκα. Αποφασίζει λοιπόν να εμφανιστεί σε έναν άλλο μη Κρητικό χώρο, που του κάνει καλή εντύπωση. Περιέγραψέ μου την εμπειρία αυτή; 

Μ.Μ. Σε αυτό έφταιγε βέβαια και η νοοτροπία με τον “ΚΙΣΣΟ”, όπου εκεί, ήταν που έτρωγαν οι φοιτητές της Βιομηχανικής. Και ανακατεύτηκε πάρα πολύ με τους φοιτητές. Άρα λοιπόν ήταν πολύ διακαής ο πόθος του να τραγουδήσει στη Πλάκα. Ήταν <<ψαγμένοι>>, αυτοί που περνάγανε στη Πλάκα. Ήταν διάφορες καταστάσεις και <<Μουσικά ρεύματα>>. Ήθελε να υπάρχει και Κρήτη. Και ο “ΑΤΤΑΛΟΣ” που σου είπα, ήταν στην Πλάκα. Νομίζω υπάρχει ακόμα ο “ΑΤΤΑΛΟΣ”. Δεν είμαι  σίγουρος. αλλά πρέπει να υπάρχει ακόμα. 

ΝΚ. Παίρνεις το πτυχίο μουσικής και ο Κώστας ο Μουντάκης, αρχίζει με τη δική σου προτροπή, να συγχρονίζει τη λύρα με το πιάνο και εσύ αντίστοιχα με τη λύρα. Βρίσκεις λοιπόν μία μέθοδο, την οποία την έχεις βγάλει και σε βιβλίο, είναι χωρίς πεντάγραμμο, με την οποία ξεκίνησε να κάνει μαθήματα στα παιδιά, γιατί ήθελε, να υπάρξουν συνεχιστές αυτού που ο ίδιος έκανε. Ξεκινάει λοιπόν τα πρώτα του μαθήματα στην “Ομόνοια και την Παγκρήτιο.” Αρχικά εδώ στην Αθήνα πήγε καλά. Όταν όμως πήγε να κάνει τα ωδεία στην Κρήτη πολεμήθηκε πάρα πολύ από συναδέλφους του. Σχολίασε μου λίγο αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση; 

Μ.Μ. Αυτό τον στεναχώρησε πάρα πολύ. Γιατί είδε δικούς του ανθρώπους, αγαπημένους του φίλους της μουσικής οικογένειας, να πηγαίνουν εναντίον του. Φοβόντουσαν ότι θα χάσουν τη δουλειά τους, Ότι τα νέα παιδιά που βγάζει ο Μουντάκης, αυτοί θα πάρουν τις δουλειές - τα πανηγύρια των χωριών, οπότε δεν θα είναι εύκολο μετά για τους λυράρηδες. Και άρχισε μια άλλη κατάσταση πολύ άσχημη για τον Μουντάκη. 

ΝΚ. Η οποία όμως δυσάρεστη κατάσταση, δεν τον έκανε να τα παρατήσει. Συνέχισε. 

Μ.Μ. Βεβαίως. 

ΝΚ. Ήρθε κι ένα ταξίδι μετά αν θυμάμαι καλά, αρχές δεκαετίας του 1980. Με επικεφαλής της ελληνικής αποστολής την κυρία Καραΐνδρου στην Ινδία. Όπου παίρνει άλλα ακούσματα, από τις μουσικές όλου του Κόσμου. 

Μ.Μ. Ακριβώς. Και βλέπει λοιπόν στην Ινδία Ότι παραδοσιακή μουσική των Ινδιών, και οι “μουσικοί του δρόμου” κατά τον ίδιο τρόπο “διοχετεύεται” από τη μια γενιά στην άλλη, πάλι με προφορική παράδοση. Και γοητεύεται ακόμα περισσότερο. Και όταν γυρίζει λοιπόν από τις Ινδίες, γίνεται ένθερμος υποστηρικτής αυτής της  νοοτροπίας. Και είναι σίγουρος πια ότι αυτό που κάνει, είναι  για καλό. Το είδε να εφαρμόζεται σε ολόκληρη Ινδία, που είχε ενάμιση εκατομμύριο πληθυσμό. Επισκέφθηκε 4-5 μουσικά πανεπιστήμια. Και εμείς δεν έχουμε ακόμα ένα Κρατικό Ωδείο. 

ΝΚ. Η ειρωνεία για μένα είναι ότι αυτοί που τον κατέκριναν αργότερα έκαναν οι ίδιοι τους δασκάλους... 

Μ.Μ. Ακριβώς. 

ΝΚ. Θα κλείσουμε αυτή μας την κουβέντα με μια φράση, Που εμένα με συγκλόνισε όπως τη διάβασα. Το 1991, που είναι η χρόνια που πέθανε και έφυγε από κοντά μας, σαν σώμα και παρουσία, γιατί μουσικά θα υπάρχει πάντα στις ψυχές μας και τις καρδιές μας, σου είπε μια φράση που την έκανες και την κάνεις πράξη: “σου είπε ακολούθησε το όνειρό σου”. Και το ακολουθείς  και συνεχίζεις και το έργο του. Θέλω να μου μιλήσεις για τα ωδεία που ίδρυσε ο Κώστας Μουντάκης; 

Μ.Μ. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν. Το 1992 ιδρύθηκαν τα ωδεία και το 2015 σταμάτησαν. Χάρισα την άδεια, στο ωδείο Μυλοπόταμου, θα λειτουργούσε εκεί πέρα σαν ωδείο. Αλλά ακόμα γυρεύουν κτίριο, μετά από 10 χρόνια για να το στεγάσουν. 

ΝΚ. Σαν γιος του Νίκου του Καδιανού θέλω να σου πω μια κουβέντα. Και το λέω και θα το λέω συνέχεια. Ότι αν δεν ήταν ο πατέρας σου, ο οποίος δημιούργησε τις καριέρες πολλών λαουτιέρηδων ίσως ο δικός μου πατέρας να μην είχε κάνει  την καριέρα που έκανε. Διότι πολύ απλά, μετά τους 2 δίσκους που γράψανε μαζί,  η  μουσική πορεία και καριέρα του, πραγματικά εκτοξεύτηκε. Και για αυτό θα είναι μια ζωή ευγνώμων σε όλη την οικογένεια Μουντάκη. Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για το χρόνο σου και την κουβέντα μας. Να είσαι πάντα καλά. 


Δευτέρα 17 Μαρτίου 2025

ΠΑΝΤΑ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΚΡΗΤΩΝ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ "Η ΜΕΓΑΛΟΝΗΣΟΣ" ΜΕ ΠΟΛΥ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΣΕΒΑΣΜΟ - ΤΟ ΓΛΕΝΤΙ ΕΡΧΕΤΑΙ.

Έρχεται η Εθνική επέτειος και μαζί το καθιερωμένο μεσημεριανό γλεντάκι!

Με νέους καλλιτέχνες και όρεξη για ξεφάντωμα!

Στο παλάτι των Κρητών της Πετρούπολης. Το δικός σας ΠΑΛΑΤΙ!

Από τις 13:30 και ύστερα...

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΕΥΧΟΜΑΙ ΟΛΟΨΥΧΑ!!!

ΚΑΛΑ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΤΕ.

 

Σάββατο 15 Μαρτίου 2025

ΔΥΟ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΜΟΝΟ.

 

Δύο πράγματα είναι σίγουρο φίλοι μου, ότι δεν θα μας προδώσουν ποτέ σε αυτή τη ζωή. Ο Θεός και ο ίδιος μας ο εαυτός. Όλοι οι άλλοι μπορεί να δείχνουν υποτιθέμενη προθυμία αλλά τη κατάλληλη και κρίσιμη στιγμή, στρίβουν και αλλάζουν γωνία. 

Άλλοι δεν σηκώνουν καν το τηλέφωνο, ενώ έχεις συνεννοηθεί από τη προηγούμενη ημέρα να μιλήσεις μαζί τους. Άλλοι δηλώνουν αδυναμία, χωρίς να σκεφτούν ότι τη στιγμή που σου δήλωναν παρόν για να σε βγάλουν από τη δύσκολη θέση, <<ξέχασαν να μετρήσουν>> τις σωματικές τους δυνάμεις, και το θυμήθηκαν μεταγενέστερα. 

Δεν σκέφτονται επίσης σε πόσο πιο δύσκολη θέση με φέρνουν όταν τη τελευταία στιγμή δηλώνουν αδυναμία διότι το ξανά σκέφτηκαν να με βοηθήσουν. 

Αν όλο αυτό που περιγράφω τώρα, λέγεται ανθρωπιά και ευαισθησία, τότε ζω σε έναν άλλο κόσμο. Ίσως φανταστικό. Σε έναν κόσμο που πριν κάποιες δεκαετίες, είχε ανθρωπιά και ευαισθησίες. Και όταν λέγαμε κάτι το εννοούσαμε κιόλας. 

Παρασκευή 14 Μαρτίου 2025

Β΄ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ.

 

Χαίρε Κεχαριτωμένη Πρέσβευε πάντα υπέρ όλου του Κόσμου, για υγεία, ειρήνη, ευτυχία και όλα  τα αγαθά της Πίστης μας, προς Πατήρ, Υιό και Άγιο Πνεύμα. 

Βοήθειά μας.   

ΤΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΔΥΠΑ ΚΑΙ ΟΠΕΚΑ ΠΟΥ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΜΗΝΑ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΜΕΣΩ ΠΡΟΠΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΚΑΡΤΑΣ.

 

Κατόπιν σημερινής τηλεφωνικής επικοινωνίας, με την αρμόδια υπηρεσία ΔΥΠΑ μέσω της τηλεφωνικής γραμμής “1555”, ενημερώνουμε τους φίλους αναγνώστες του blog, ότι μετά τις 15 Μαρτίου, όλες οι πληρωμές των επιδομάτων μέσω ΔΥΠΑ, και κάποια του ΟΠΕΚΑ, θα γίνονται μέσω προπληρωμένων καρτών. 


Θα καταβάλλεται όλο το ποσό του επιδόματος στην προπληρωμένη κάρτα, και οι δικαιούχοι θα μπορούν να κάνουν ανάληψη το 50% των χρημάτων μετρητά και το υπόλοιπο 50% να το χρησιμοποιούν σε συναλλαγές μέσω pos. 


Οι κατηγορίες επιδομάτων, που θα καταβάλλονται μέσω προπληρωμένης είναι: 


Παροχές ΟΠΕΚΑ: 


 Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, 


Επίδομα Αναδοχής, 


Επίδομα Γέννησης, 


Επίδομα Παιδιού (Α21). 


 

Παροχές ΔΥΠΑ: 


 Τακτική Επιδότηση Ανεργίας, 


Επίδομα Αποκλειστικών Νοσοκόμων, 


Επίδομα Ξεναγών, 


Επίδομα Δασεργατών, 


Απομάκρυνση-Διακοπή Εργασιών Εκδοροσφαγέων, 


Επιδόματα ΔΥΠΑ, 


Ειδική Επιδότηση Εκδοροσφαγέων, 


Ειδική Συμπληρωματική Παροχή Ανεργίας Φορτοεκφορτωτών, 


Επίδομα Μακροχρονίως Ανέργων, 


Βοήθημα Ανεργίας και Ανεξαρτήτως Απασχολούμενων (τ. ΕΤΑΑ, ΟΑΕΕ, τ. ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), 


Ειδικό Επίδομα Ευάλωτων Ομάδων, 


Ειδικά Εποχικά Βοηθήματα, 


Επίδομα Εργασίας, 


Ειδική Παροχή Προστασίας Μητρότητας, 


Συμπληρωματική Παροχή Μητρότητας, 


Επίδομα Γονικής Άδειας. 


Οι εκδόσεις των καρτών έχουν πραγματοποιηθεί αυτοματοποιημένα και θα αποσταλούν από τις τράπεζες, στις διευθύνσεις επικοινωνίας των δικαιούχων. 


 

ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟ.

  Για αυτό και εμείς πρέπει να "τραβάμε" τον δρόμο μας, σύμφωνα - πάντα - και μόνο με τις δικές μας επιθυμίες. Η έκφραση πολλών απ...