Έχω ξανά γράψει στο παρελθόν και είναι γνωστό σε όλους εσάς τους φίλους μας, που μου κάνετε τη τιμή να διαβάζετε τα κείμενα αναφοράς μου στη καλλιτεχνική σταδιοδρομία του αείμνηστου πατέρα μου Νίκου Καδιανού, πως ο αείμνηστος Λεωνίδας Κλάδος, ήταν ο πρώτος επαγγελματίας λυράρης, που εντόπισε το ταλέντο του σε ηλικία 16 ετών, τον πήρε συνεργάτη του και τον βοήθησε να ανοίξει τα καλλιτεχνικά φτερά του, και να πετάξει πάνω από τον τεράστιο ουρανό της κρητικής μας μουσικής.
Ως ένδειξη σεβασμού στη μνήμη του μεγάλου λυράρη μέσα από το kadianos blog, απομαγνητοφωνώ και αντιγράφω αποσπάσματα από τους χαιρετισμούς όλων των συντελεστών της εκδήλωσης, όπως τους εντόπισα στο διαδίκτυο.
Την τιμητική αυτή εκδήλωση <<άνοιξε>> η παρουσιάστρια - αφηγήτρια του μουσικού έργου του Λεωνίδα κλάδου κυρία Ελένη Δασκαλάκη, η οποία είπε:
<<Βρισκόμαστε απόψε εδώ σε μια ιδιαίτερα σημαντική και συγκινητική στιγμή για όλους μας. Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, για να τιμήσουμε τον μαέστρο της Κρητικής μουσικής. Τον σπουδαίο Λεωνίδα Κλάδο.
Έναν άνθρωπο που με το έργο, τη ψυχή και τη τέχνη του, <<σφράγισε>> τη πολιτιστική ταυτότητα της Κρήτης. Το άγαλμα είναι ένα σύμβολο τιμής και αναγνώρισης. Είναι η έμπρακτη απόδειξη της ευγνωμοσύνης μας, για έναν δημιουργό που υπηρέτησε τη παράδοση με σεμνότητα και μεγαλείο. Που ενέπνευσε γενιές μουσικών και συγκίνησε χιλιάδες ψυχές με τους ήχους του.>>
<<Πανοσιολογιότατε πρωτοσύγκελε πατέρα Αθανάσιε, εκπρόσωπε του Μητροπολίτη Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων κ.κ. Ειρηναίου, σεβαστοί πατέρες, κύριε βουλευτά, κυρία Αντιπεριφερειάρχη, κύριε Δήμαρχε Μυλοποτάμου, κύριοι εκπρόσωποι λοιπόν Φορέων, συνάδελφοι στην Αυτοδιοίκηση Α΄ και Β΄ βαθμού, κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συνδημότες.
Σήμερα είναι μια ξεχωριστή ημέρα για τα Πλατάνια. Για τον Δήμο μας, για τη μουσική παράδοση της Κρήτης. Με ιδιαίτερη συγκίνηση, σας καλώς ορίζω στη γενέτειρα του Λεωνίδα Κλάδου. Ενός ανθρώπου που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του, στη Ψυχή της Κρήτης, και στη καρδιά όλων μας. Για να τιμήσουμε τη μνήμη και το έργο του.
Ο Λεωνίδας Κλάδος δεν ήταν μόνο ένας δεξιοτέχνης της λύρας. Αλλά ένας ζωντανός εκφραστής της Αμαριώτικης ταυτότητας. Με τη μουσική του ταξίδεψε τη <<ψυχή της Κρήτης>> σε όλο τον Κόσμο. Όπου υπάρχει Ελληνισμός.
Υπήρξε Φάρος της Παράδοσης. Θεματοφύλακας της αυθεντικής Κρητικής μουσικής και άξιος πρεσβευτής του Τόπου μας. Είχα τη τιμή να τον γνωρίσω προσωπικά. Να διασκεδάσω και να χορέψω πάρα πολλές φορές με τη λύρα του.
Μια εμπειρία που μένει για πάντα χαραγμένη στη καρδιά μου. Η σημερινή τελετή αποτελεί τον επίλογο αλλά και τη κορύφωση μιας σημαντικής παρέμβασης στην ανάταση της πλατείας Πλατανίων. Ενός έργου που σχεδιάστηκε με σεβασμό στην ιστορία του τόπου και υλοποιήθηκε με στόχο να αναδείξει τη πολιτιστική και κοινωνική ζωή του χωριού.
Δεν θα μπορούσε λοιπόν από αυτή τη πλατεία, να απουσιάζει ο κύριος εκφραστής της Αμαριώτικης μουσικής παράδοσης. Τα αποκαλυπτήρια, δεν αποτελούν μόνο φόρο τιμής σε έναν σπουδαίο και αξεπέραστο λυράρη.
Αλλά και μία υπόσχεση ότι θα συνεχίζουμε να αναγνωρίζουμε και να τιμούμε ανθρώπους της Παράδοσής μας. Που <<αποτελούν ιστορία και διαμορφώνουν>> τη ταυτότητα του Τόπου μας.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η Παράδοση <<είναι η γέφυρα>> που ενώνει τις γενιές. Και μέσα από τη μουσική, τους χορούς και το τραγούδι, η Ιστορία <<ζωντανεύει>> ξανά και ξανά.
Το έργο της ανάπλασης χρηματοδοτήθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του από τη Περιφέρεια Κρήτης και συμπληρωματικά από <<ιδίους πόρους>> του Δήμου Αμαρίου. Ενώ για τη κατασκευή του αγάλματος του Λεωνίδα Κλάδου, συνέβαλαν εκτός από τη Περιφέρεια και τον Δήμο και ιδιώτες δωρητές, καθώς και η ευρύτερη Οικογένεια του τιμώμενου.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη, την Αντιπεριφερειάρχη κ. Μ. Λιονή για τη πολύτιμη στήριξή τους και τη συνεργασία.
Καθώς το μεγαλύτερο μέρος του έργου εκτελέστηκε με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Κρήτης. Την ευρύτερη Οικογένεια του Λεωνίδα Κλάδου για τη συμβολή και στήριξη αυτής της προσπάθειας. Τον πολιτιστικό σύλλογο Πλατανίων, που από τη πρώτη στιγμή αγκάλιασε το εγχείρημα και συνεργάστηκε μαζί μας στην υλοποίηση του έργου.
Τους μελετητές, τεχνικούς, υπηρεσιακούς παράγοντες. Τον αντιδήμαρχο κ. Βασίλη Κλάδο και όλους τους συνεργάτες μου, που εργάστηκαν με μεράκι και συνέπεια για να φτάσουμε σήμερα εδώ.
Τον Παγκρήτιο Σύλλογο Καλλιτεχνών Κρητικής Μουσικής, για την άμεση ανταπόκριση και συμμετοχή του στο αποψινό μουσικό αφιέρωμα. Καθώς και τους καταξιωμένους και γνωστούς σε όλους μας καλλιτέχνες που βρίσκονται σήμερα μαζί μας, για να τιμήσουν τον δάσκαλό τους, με τη μουσική που εκείνος υπηρέτησε με αγάπη, ήθος και αυθεντικότητα.
Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εσάς, γιατί με τη παρουσία σας δείχνετε την αγάπη σας και τον σεβασμό σας σε αυτόν τον μεγάλο μουσικό της Κρήτης και το έργο του. Συγχρόνως όμως τιμάτε και τον τόπο και τους ανθρώπους του.
Ο Λ. Κλάδος <<επιστρέφει σήμερα>> με τον πιο διακριτικό αλλά ταυτόχρονα ισχυρό τρόπο, με τη μορφή του να κοσμεί τον τόπο που τον ανέδειξε. Επιστρέφει στη γενέτειρά του - τα Πλατάνια ως ένα σύμβολο μνήμης και έμπνευσης για τις επόμενες γενιές.>>
Στη συνέχεια σύντομο χαιρετισμό εκφώνησε ο πρωτοσύγκελος πατέρας Αθανάσιος ο οποίος είπε:
<<Της Κρητικής Παράδοσης Φάρος με τη πυξίδα, τεχνίτης εις τη κοντυλιά υπήρξες Λεωνίδα.
Αξιότιμε κ. Δήμαρχε Αμαρίου, κυρία Αντιπεριφερειάρχης, κ. Δήμαρχε Μυλοποτάμου, εκπρόσωποι στη Περιφερειακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση, κύριε καθηγητά, αξιότιμοι καλλιτέχνες της Κρητικής Μουσικής, αξιότιμοι εκπρόσωποι Αρχών και Φορέων, σεβαστοί Πατέρες, κυρίες και κύριοι.
Βραδιά ορόσημο απόψε για τα Πλατάνια. Απόψε τιμάται ένας εκλεκτός γόνος, ένας μεγάλος καλλιτέχνης. Ο Λεωνίδας Κλάδος. Ο μαέστρος της Κρητικής μουσικής, όπως πολύ εύστοχα αναρτήθηκε στη σχετική αφίσα.
Ο Λεωνίδας υπήρξε αυτοδίδακτος, με θέληση ισχυρή. Και ψυχή ευαίσθητη. Γνωρίσματα, που του <<εξασφάλισαν>> μια τεράστια προσφορά στη Κρητική μουσική και στον πολιτισμό της Κρήτης. Αφήνοντας με τις επιτυχίες του ανεξίτηλη τη σφραγίδα του και παράλληλα κληρονομώντας μας, μια πνευματική παρακαταθήκη. Για το ήθος του Κρητικού λυράρη, του σοβαρού και υπεύθυνου πρεσβευτή της Κρητικής παράδοσης. Μεταφέρω στην αγάπη όλων σας, τις πατρικές ευχές του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχη μας, Μητροπολίτου Λάμπης - Συβρίτου - και Σφακίων κ.κ. Ειρηναίου, εκφράζοντας συνάμα τα θερμά του συγχαρητήρια. Σε όλους όσους συνετέλεσαν, για τη κατασκευή αυτή που αποτελεί φόρο τιμής στον μεγάλο αυτόν Κρητικό λυράρη. Και για την αξιόλογη αυτή πρωτοβουλία, που προβάλλει τις αξίες και τη πρεπειά της Κρήτης.>>
Στη συνέχεια χαιρετισμό στην εκδήλωση εκφώνησε ο αντιδήμαρχος Αμαρίου και συγγενείς του τιμώμενου κ. Βασίλης Κλάδος, ο οποίος είπε μεταξύ άλλων:
<<Κυρίες και κύριοι, σας καλως ορίζω και εγώ από μέρους μου στα Πλατάνια Αμαρίου. Λόγω συντομίας του χρόνου και επειδή προηγήθηκαν οι προλαλήσαντες με τις απαραίτητες προσφωνήσεις δεν θα επαναλάβω.
Στέκομαι σήμερα μπροστά σας με συγκίνηση, περηφάνεια αλλά και βαθιά αίσθηση ευθύνης. Ως αντιδήμαρχος Αμαρίου, ως Πλατανιωτός και ως ανιψιός του Λεωνίδα Κλάδου. Ενός ανθρώπου που τίμησε και ανέβασε τη Κρητική Μουσική πολλά σκαλοπάτια.
Στέκομαι με δέος δίπλα στο άγαλμα που δημιουργήσαμε. Η σημερινή ημέρα είναι ακόμα πιο ξεχωριστή, καθώς φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του Λεωνίδα. Έναν αιώνα μετά, η παρουσία του και το έργο του <<παραμένουν ζωντανά>>. Εμπνέοντας και συγκινώντας όλους όσους αγαπούν τη Κρήτη και τη παράδοσή της.
Ο Λεωνίδας ο Κλάδος με καταγωγή από τα Λιβάδια Μυλοποτάμου. Γεννημένος εδώ στα Πλατάνια Αμαρίου, έζησε και μεγαλούργησε στις Μοίρες της Μεσσαράς, είναι αυτό ακριβώς που μας λέει ο ιστορικός Θουκυδίδης: "Aνδρών επιφανών πάσα γη τάφος".
Το μνημείο του οποίου τα αποκαλυπτήρια κάναμε σήμερα δεν αποτυπώνει απλώς τη μορφή του. Κρατά ζωντανή τη κληρονομιά, τη Παράδοση και το πνεύμα του τόπου μας. Η ιδέα για την ανέγερση του αγάλματος "γεννήθηκε" πριν 3 χρόνια, μέσα από μια συζήτηση που είχα με τον αδελφό του Λεωνίδα και θείο μου, Γιάννη Κλάδο, καθώς και από την επιθυμία πολλών συγχωριανών μας, που όλοι μαζί νιώσαμε την ανάγκη να τιμήσουμε έναν άνθρωπο που σφράγισε με το έργο του τη μουσική ιστορία της Κρήτης.
Η πρώτη μου ενέργεια ήταν να οργανώσω έρανο, ανάμεσα στα μέλη της ευρύτερης Οικογένειάς μας. Παράλληλα <<μετέφερα>> το όραμά μας στον Δήμαρχο, ο οποίος από τη πρώτη στιγμή "το αγκάλιασε και το στήριξε θερμά".
Απευθύνθηκα επίσης στον Περιφερειάρχη μας κ. Σταύρο Αρναουτάκη, ζητώντας τη συνδρομή του. Η οποία ήταν θετική αλλά και γενναιόδωρη.
Ύστερα από αίτημα του Δημάρχου μας η Περιφέρεια Κρήτης, δεν συνέβαλε μόνο στη κατασκευή του αγάλματος, αλλά χρηματοδότησε και τη συμβολική ανάπλαση της πλατείας, καθώς και παρακείμενων οδών εντός του οικισμού, ώστε το έργο να είναι ολοκληρωμένο και αντάξιο της σημασίας του.
Όλα κύλησαν κατ' ευχήν χάρις στη προσπάθεια και τη στήριξη όλων. Οδηγώντας στην επιτυχή υλοποίηση του στόχου. Το μνημείο αυτό δεν είναι απλώς ένα άγαλμα. Είναι ένα σημείο μνήμης και τιμής. Ένα σύμβολο ευγνωμοσύνης προς έναν άνθρωπο που με τη λύρα του, ύμνησε τη Κρήτη, τους ανθρώπους και τις αξίες μας.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Περιφέρεια Κρήτης και προσωπικά τον Περιφερειάρχη μας κ. Σταύρο Αρναουτάκη για την ουσιαστική και έμπρακτη στήριξή του. Τον Δήμαρχό μας Π. Μουρτζανό, για τη συνεχή υποστήριξη από τη πρώτη στιγμή. Τον πολιτιστικό σύλλογο Πλατανίων για τη πολύτιμη συμβολή του.
Όλους όσους συνέβαλαν οικονομικά στη κατασκευή του αγάλματος. Τη τεχνική υπηρεσία του Δήμου μας για τον επαγγελματισμό και τη συνέπεια, στον συντονισμό και την επίβλεψη των εργασιών. Τον καταξιωμένο γλύπτη και συν επαρχιώτη μας κ. Χαράλαμπο Νεονάκη. Που με τη τέχνη και την ευαισθησία του κατάφερε να αποτυπώσει με σεβασμό τη μορφή του Λ. Κλάδου. Προσφέροντας στο χωριό μας ένα έργο τιμής και πολιτισμού.
Τον σύλλογο της Οικογένειας Κλάδου, για τη πολύτιμη βοήθειά τους στη φιλοξενία της σημερινής εκδήλωσης. Και φυσικά τις γυναίκες αρχόντισσες των Πλατανίων. Που για άλλη μια φορά στάθηκαν πολύτιμες συμπαραστάτριες στη προετοιμασία και στη περιποίηση των επισκεπτών μας. Αποδεικνύοντας ΚΡΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ.
Τέλος ευχαριστώ το Παγκρήτιο Σύλλογο Κρητών καλλιτεχνών, που βρίσκεται απόψε κοντά μας, για να ξανά ζωντανέψει τις αξέχαστες μελωδίες του Λεωνίδα Κλάδου.
Και πάνω από όλα ευχαριστώ όλους εσάς που μας τιμάτε σήμερα με τη παρουσία σας. Είναι χρέος μας, να θυμόμαστε και να τιμούμε ανθρώπους που πρόσφεραν στον τόπο αυτό. Και ο Λεωνίδας Κλάδος πρόσφερε πολλά."
Στη συνέχεια της εκδήλωσης χαιρετισμό απηύθυνε ο βουλευτής Ρεθύμνου κ. Μανώλης Χνάρης ο οποίος είπε:
"Καλησπέρα σας. Θέλω καταρχάς να ευχαριστήσω τον Δήμο Αμαρίου για τη πρόσκλησή του. Αλλά πολύ περισσότερο να τους συγχαρώ για τη πρωτοβουλία της εκδήλωσης των αποκαλυπτηρίων του αγάλματος, ενός πραγματικού μαέστρου της Κρητικής μουσικής.
Η παρουσία μου σήμερα εδώ είναι φόρος τιμής, και χαίρομαι ιδιαίτερα που παρευρίσκομαι. Και είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος λόγω της κοινής μας καταγωγής από τα Λιβάδια Μυλοποτάμου. Ένας μεγάλος δεξιοτέχνης της λύρας, ο οποίος άφησε ανεξίτηλα τα σημάδια του στη παράδοση και τον πολιτισμό μας. Και δίδαξε και μουσική.
Είναι υποχρέωση όλων μας, τους καλλιτέχνες όπως ο Λεωνίδας ο Κλάδος να τους τιμάμε πρωτίστως και να τους θυμόμαστε, και να μεταφέρουμε τα διδάγματά τους στις επόμενες νεότερες γενιές".
Στη συνέχεια την εκδήλωση χαιρέτισε η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου κ. Μαρία Λιονή η οποία είπε:
"Καλησπέρα σας. Αγαπητέ Δήμαρχε ευχαριστούμε θερμά για τη πρόσκληση. Πανοσιολογιότατε και σεβαστοί Πατέρες, κύριε βουλευτή, κύριοι Δήμαρχοι, αγαπητοί συνάδελφοι στην αυτοδιοίκηση, κύριε πρώην Νομάρχη - αγαπητέ Μανώλη, κύριε καθηγητά.
Κυρίες και κύριοι. Μεταφέρω τον χαιρετισμό του Περιφερειάρχη μας του Σταύρου Αρναουτάκη και του Περιφερειακού Συμβουλίου. Σε αυτή τη πάρα πολύ όμορφη εκδήλωση για να τιμήσουμε έναν άνθρωπο της τέχνης και του πολιτισμού. Τον Λ. Κλάδο, ο οποίος δεν ήταν μόνο Πλατανιανός. Δεν ήταν μόνο εκ καταγωγής Μυλοποταμίτης. Δεν ήταν μόνο Ηρακλειώτης μετά τον γάμο του. Ήταν Έλληνας, ήταν Πανανθρώπινος.
Κύριε Δήμαρχε, να σας συγχαρώ για το πολύ ωραίο έργο εδώ. Που έγινε στα Πλατάνια. Είναι μία "μικρή εξόφληση οφειλής" της Περιφέρειας προς το Αμάρι. Στον αμαριώτικο λαό τον τόσο περήφανο. Στα Πλατάνια που "γέννησε" ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού.
Ανθρώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όπως ο Μανώλης ο Λίτινας ο οποίος υπήρξε δάσκαλος όλων μας. Τέλος κυρίες και κύριοι θέλω να πω πως κάθε τόπος έχει τους τοπικούς του ήρωες. Σε καιρό πολέμου, είναι οι άνθρωποι οι οποίοι πολέμησαν, και πολλοί έδωσαν τη ζωή τους για την Ελευθερία. Σε καιρό Ειρήνης, είναι άλλοι τοπικοί ήρωες.
Είναι οι άνθρωποι οι οποίοι με το παράδειγμά τους, με τη ζωή τους διδάσκουν πολιτισμό. Διδάσκουν ήθος. Διδάσκουν ευπρέπεια. Ένας λοιπόν από αυτούς τους ανθρώπους, είναι και ο τιμώμενος σήμερα. Ο Λεωνίδας Κλάδος για τον οποίο τόσο περήφανοι είστε όλοι οι Πλατανιανοί. Γιατί γεννήθηκε εδώ. Τόσο περήφανοι είναι οι Μυλοποταμίτες, γιατί έχει τη καταγωγή του από τον Μυλοπόταμο. Τόσο περήφανοι είμαστε όλοι οι Κρητικοί.
Και σε μέρες και σε εποχές δύσκολες που δοκιμαζόμαστε πολλώ λογιώ. Όλοι μας, είτε ατομικά είτε σαν Χώρα είτε σαν Κρήτη. Τέτοια παραδείγματα για τα παιδιά μας είναι πάρα πολύ λαμπρά και φωτεινά. Γιατί μας διδάσκουν αυτοί οι άνθρωποι διαχρονικά. Τι θα πει ήθος και τι θα πει ευπρέπεια Κρητική. Αθάνατος."
Στη συνέχεια χαιρετισμό απηύθυνε ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου Γεώργιος Κλάδος:
"Σεβαστοί Πατέρες, κύριε βουλευτή Μανώλη Χνάρη, κυρία Αντιπεριφερειάρχη Ρεθύμνου Μαίρη Λιονή, κύριε Αντιπεριφερειάρχη Κρήτης - Επιχειρηματικότητας Βάμβουκα Μιχαήλ, κύριε Αντιπεριφερειάρχη Πολιτικής Προστασίας Μιχάλη Σαρρή, αγαπητέ Δήμαρχε κ. Μουρτζανέ, αξιότιμοι κύριοι αντιδήμαρχοι, αγαπητοί παρευρισκόμενοι, αγαπητοί συγγενείς, φίλες και φίλοι.
Στέκομαι απόψε εδώ ως ένας κρίκος μιας μεγάλης οικογένειας. Που έμαθε με κόπο και αγάπη να σέβεται βαθιά τις ρίζες της. Και να τιμά με αφοσίωση και συνέπεια τους δεσμούς της. Νιώθω βαθιά υπερηφάνεια για το όνομά μας. Όταν άνθρωποι όπως ο Λεωνίδας Κλάδος, χαράσσουν το αποτύπωμά τους στο χρόνο με ήθος. Αρχές και ιδανικά που σε και σε εμένα μετέδωσε ο πατέρας μου. Ως πολύτιμη και ιερή παρακαταθήκη.
Ο Λ. Κλαδος ήταν από εκείνους τους ανθρώπους που κατάφερε να μετατρέψει το φιλότιμο, τη λεβεντιά και την ανθρωπιά σε καθημερινή πράξη τρόπου ζωής. Οι ρίζες του βαθιά απλωμένες στη γη των Λιβαδίων Μυλοποτάμου, από όπου καταγόταν ο πατέρας του Δημήτρης, έγιναν το αόρατο στήριγμα του και η ανεξάντλητη πηγή της έμπνευσής του.
Από τα Πλατάνια Αμαρίου ως τα Λιβάδια, ο Λεωνίδας δεν στάθηκε απλός διαβάτης της παράδοσης. Υπήρξε αληθινός συνεχιστής της. Περπατούσε στον δρόμο ανάμεσα στους τόπους που τον γέννησαν. Για να συναντήσει τους συγγενείς του. Να νιώσει τη Γη που τον "καλούσε".
Να γίνει κρίκος μιας αλυσίδας. Που ακόμα και σήμερα παραμένει σφιχτά δεμένη. Η Οικογένεια των Κλάδων πάντα ενωμένη και περήφανη. Κρατά ζωντανή τη φλόγα της Παράδοσης με αξιοπρέπεια. Αγάπη και αλληλοϋποστήριξη.
Προσωπικά αισθάνομαι υπερήφανος. και ευγνώμων. Τόσο ως συγγενής που είχα τη τύχη να γνωρίσω αυτόν το σπουδαίο άνθρωπο όσο και ως Κρητικός, που αξιώθηκα να τον δω να παίζει και να τιμά με τη λύρα του τις χαρές των παιδιών μου. Είναι τιμή μου που χόρεψα στις νότες του και που έζησα από κοντά "τη ζεστασιά και τη διαύγεια" της μουσικής του.
Ο Λ. Κλάδος δεν υπήρξε απλώς ένας σπουδαίος λυράρης. Το ξεχωριστό παίξιμό του έγινε Σχολή. Μια Σχολή που μέχρι σήμερα διδάσκεται - και θα διδάσκεται στους καλλιτέχνες. Μεταφέροντας στις επόμενες γενιές το δικό του μοναδικό αποτύπωμα. Από τη λύρα του έβγαινε ένας μοναδικός ήχος που κανείς άλλος δεν μπορούσε να μιμηθεί.
Έμαθε να παίζει μέσα σε σπηλιές. Σε μια εποχή δύσκολη, που όμως μέσα του το μεράκι και το πάθος του κατάφερε να δημιουργήσει παράδοση.
Αείμνηστε Λεωνίδα σε ευχαριστούμε που "κόσμησες" με τη ζωή και το ήθος σου την Οικογένειά μας. Και τον τόπο μας. Θα συνεχίσεις να ζεις μέσα από τη μουσική σου. Κρατώντας άσβηστη τη φλόγα της Παράδοσης."
Στη συνέχεια τον λόγο πήρε ο αδελφός του Λ. Κλάδου κύριος Γιάννης ως εκπρόσωπος της Οικογένειας, ο οποίος μεταξύ άλλων είπε: "Ως αδελφός του Λεωνίδα Κλάδου αισθάνομαι βαθιά συγκίνηση και υπερηφάνεια. Που βρισκόμαστε σήμερα εδώ για να τιμήσουμε τη μνήμη και να κάνουμε τα αποκαλυπτήρια του αγάλματός του. Θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς όλους όσους βοήθησαν και στήριξαν αυτή τη προσπάθεια.
Πρώτα από όλα ευχαριστώ θερμά τους δωρητές που με τη γενναιοδωρία τους έκαναν δυνατή την υλοποίηση αυτού του έργου. Ευχαριστώ την Οικογένειά μας. Τα ανίψια μου, και φίλους του Λεωνίδα που δεν έλειψαν στιγμή. Και όλους όσοι στάθηκαν δίπλα μας από την αρχή.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνω στον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Στ. Αρναουτάκη, στον Δήμαρχο Αμαρίου κ. Παντελή Μουρτζανό για τη στήριξη και τη συμβολή τους.
Θα ήθελα όμως να σταθώ ιδιαιτέρως στον ανιψιό μου αντιδήμαρχο Βασίλη Κλάδο, ο οποίος ανέλαβε όλο το βάρος για να φτάσουμε στο σημερινό αποτέλεσμα. Με επιμονή, αγάπη και ευθύνη εργάστηκε ακούραστα, ώστε το όραμα να γίνει πράξη.
Και επιτρέψτε μου να πω δυο λόγια γενικότερα. Οι καλλιτέχνες που προσφέρουν στον τόπο τους και κρατούν ζωντανή τη Παράδοσή μας, να ξέρετε ότι αξίζουν τον σεβασμό και τις τιμές όλων μας.
Ο Λεωνίδας ήταν ένας από αυτούς. Η μουσική του - η ψυχή του - και η αγάπη για τη Κρήτη, θα μείνουν ζωντανά σε εμάς. Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να σας διαβάσω ένα απόσπασμα από το κείμενο που είχε γράψει το 1998, ο Κρυομβρυσανάκης Γιάννης εκπαιδευτικός και σύμβουλος Α΄ βάθμιας εκπαίδευσης για τον Λεωνίδα: "Από Θεό Απόλλωνα την έλαβες τη χάρη, να ημερεύεις τα θεριά σαν πιάσεις το δοξάρι. Και ζωντανεύουν οι νεκροί και τα άψυχα μιλούνε, μόνο με μία κοντυλιά του Κλάδου όταν ακούνε. Αμοναχός πορεύτηκες στης Μουσικής τις στράτες, με λαουτιέρηδες καλούς και άξιους συνεργάτες. Με τον Κακλή - με τον Μανιά - με τον Μαρκογιαννάκη, με τον Δημήτρη τον Σκουλά και με τον Κρασαδάκη. Στα γλέντια τα αναρίθμητα και τη δισκογραφία, έγραψες Λεωνίδα μου αληθινή Ιστορία. Μιλάς πολύ για δυστυχείς και μαυροφορεμένους, για όλους που έκανε η Ζωή πολύ δυστυχισμένους. Οι Αμαμαριώτες το 'χουμε τιμή μας και καμάρι, που ένας τέτοιος λυρατζής γεννήθηκε στα Αμάρι. Η μουσική σου χάρισε πολλές χαρές και ελπίδα, και θα απομείνει αθάνατη φίλε μας Λεωνίδα".
Τον κύκλο τον χαιρετισμών έκλεισε ο κ. Γαλάτιος Μοσχονάς πρόεδρος του Παγκρητίου Συλλόγου Καλλιτεχνών Κρητικής Μουσικής ο οποίος είπε - ακούστε το video:
Ενώ στο μουσικό μέρος της εκδήλωσης συμμετείχαν οι μουσικοί:
ΛΥΡΑ: Αλεξάκης Μανώλης, Κακουδάκης Κώστας, Βερδινάκης Κώστας.
ΛΑΟΥΤΟ – ΤΡΑΓΟΥΔΙ: Κρασαδάκης Παντελής, Σκουλάς Δημήτρης, Πετσάκης Μιχάλης, Σαββάκης Ηλίας.
ΛΑΟΥΤΟ: Σταυρακάκης Γιώργος.
ΚΙΘΑΡΑ: Σαμαράκης Στέλιος.
ΜΠΑΣΟ: Ρενιέρης Νίκος.
Ο Λεωνίδας Κλάδος δεν χρειάζεται "στολίδια". Ήταν από μόνος του ένα στολίδι της μουσικής. Αυτός ο μικρός αλλά περήφανος τόπος τα Πλατάνια, έχει αναδείξει σπουδαίες προσωπικότητες των αγώνων, του πνεύματος και της τέχνης.
Μια σπουδαία προσωπικότητα της μουσικής τέχνης υπήρξε ο Λεωνίδας Κλάδος.
"Εγώ βρε μου έλεγε όταν παίζαμε μαζί στην Αθήνα, για 550 βραδιές παίξαμε μαζί, τη λύρα την έμαθα μεσάνυχτα, στα δισταύλια με τα αερικά και τα πνεύματα. Για αυτό και ο ίδιος "ήταν ένα αερικό στο παίξιμό του".
Το δοξάρι του είχε μια "ερωτική σχέση" με τις χορδές της λύρας του. Χανόταν στους μουσικούς δρόμους τότε που παίζαμε μαζί και έλεγες πως θα επιστρέψει από εκεί που ξεκίνησε. Επειδή όμως ήταν μαέστρος, όπως εγώ τον ονόμασα, βρισκόταν πάντα στον σωστό μουσικό δρόμο. Ευτυχείς και τυχερός που συνεργάστηκα μαζί του. Βραδιές αξέχαστες και είμαι ευγνώμων, που μου εμπιστεύτηκες κάποια από τα πιο ωραία σου τραγούδια."
Ελένη Δασκαλάκη: " Ο Λεωνίδας Κλάδος προχωρεί και συνθέτει, μοναδικές δημιουργίες "πλέκοντας" μελωδίες και στίχους που αγγίζουν τη ψυχή. Με κάθε νότα, με κάθε λέξη, δημιουργεί κόσμους μοναδικούς, ανεξάντλητους όπως η ίδια η τέχνη του.
Με τον ανεπανάληπτο Μανώλη Κακλή και τον Νίκο Καδιανό στο λαούτο στα μέσα της δεκαετίας του 1970, συνεχίζει ακούραστα. Απόψε έχουμε τη χαρά να απολαύσουμε, τρία ξεχωριστά τραγούδια που έχουν αγαπηθεί βαθιά από το κοινό. 1976 "Ξένες καρδιές εγλέντηζα", "Είχα καρδιά που χαίρονταν", "Στο γλυκοχάραμα τσ' αυγής". Θα τα ερμηνεύσουν ο Παντελής Κρασαδάκης, ο Μιχάλης Πετσάκης και ο Ηλίας Σαββάκης. Στη λύρα ο Μανώλης Αλεξάκης."
Ελένη Δασκαλάκη: "Λίγο μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1970, ο Λεωνίδας Κλάδος συναντιέται και πάλι με το "αηδόνι της Κρήτης". Τον Νίκο Μανιά. Η μαγεία της λύρας του Κλάδου σε συνδυασμό με το λαούτο και τη θελκτική φωνή του Μανιά, συγκλονίζουν τις ψυχές όλων και δημιουργούν ανεξίτηλες στον χρόνο μελωδίες που αγγίζουν τη καρδιά του κόσμου. Από αυτή τη μοναδική συνεργασία ξεπροβάλλουν τραγούδια όπως: "Τσ' αγάπης το γαϊτάνι - Να πάψεις να με τυραννάς -1977." Θα τα ακούσουμε από τον Παντελή Κρασαδάκη και τον Ηλία Σαββάκη. Στη λύρα ο Κώστας Κακουδάκης."
Ελένη Δασκαλάκη: "Σε κάθε τράβηγμα του δοξαριού του σκορπούσε ρίγη συγκίνησης. Τέλος της δεκαετίας του 1970, σμίγει με τον Παντελή Κρασαδάκη. Ένα νέο ανερχόμενο αστέρι της Κρητικής μουσικής. Μαζί τους ο μοναδικός λαουτιέρης Νίκος Καδιανός. Ένα γεμάτο συναίσθημα μουσικό αριστούργημα γεννιέται. Ίσως από τα μελωδικότερα. "1978 - Μαύρες φορεσιές". Παντελής Κρασαδάκης στο τραγούδι - Μανώλης Αλεξάκης στη λύρα."
Αυτά ποιος άλλος λυράρης στη Κρήτη ¨έδωσε αυτή τη τροφή¨ και αυτά τα έργα. Σε τόσους συναδέλφους. Ουδείς άλλος. Εγώ έχω να πω το εξής γιατί για να κάτσω να κουβεντιάζω για τον Λεωνίδα, τα 17 χρόνια που είμασταν μαζί θέλω όχι ώρες, μέρες, μήνες.
Αυτό που θέλω όμως να πω είναι ότι ήταν ένα ξεχωριστό χρώμα στη Κρητική μουσική, ήταν μια ψυχή βγαλμένη για να δημιουργεί μελωδίες και να τις αγαπά ο κόσμος. Αυτός ήταν ο Κλάδος. Αιωνία του η μνήμη. Να είμαστε καλά να τον θυμόμαστε πάντα."
Ελένη Δασκαλάκη: "Η παρέα του Λεωνίδα Κλάδου και του Παντελή Κρασαδάκη και του Νίκου Καδιανού σμίγει και πάλι, φέρνοντας μαζί το πάθος της δημιουργίας και την έμπνευση που γεννάει η ψυχή. Απόψε οι μελωδίες τους μας ταξιδεύουν μέσα από τα τραγούδια. 1983: "Τι κέρδισα που σ' αγαπώ - Στη μοναξιά μου - Χρόνια είναι 'δα που σ' αγαπώ." Από τον Παντελή Κρασαδάκη στο τραγούδι και τον Κωστή Βερδινάκη στη λύρα. Ας αφαιθούμε στη μαγεία αυτών των μελωδιών."
Ελένη Δασκαλάκη: "Ο Λεωνίδας Κλάδος στη λύρα και ο Δημήτρης Σκουλάς στο λαούτο και το τραγούδι μας χαρίζουν όμορφους σκοπούς, μελωδίες γεμάτες συναίσθημα και βάθος. Μαζί τους στο λαούτο ο Μανώλης Σαλούστρος. "Βόλτα θα πάρω τα στενά να θυμηθώ τα νιάτα, τους περασμένους έρωτες τα χρόνια τα φευγάτα". Ένας εκπληκτικός σκοπός. Ένα μαγικό συρτό. Ακόμη θα ακούσουμε: "Σφάλματα κάναμε κι οι δυο - Του πόνου μου οι αιτίες." Στο τραγούδι ο Δημήτρης Σκουλάς - στη λύρα ο Κώστας Κακουδάκης."
Ελένη Δασκαλάκη: "Το σμίξιμο δύο σπουδαίων καλλιτεχνών. Σεβασμός δεξιοτεχνίας και αμοιβαίας έμπνευσης γεννά μουσικά αριστουργήματα που μένουν ανεξίτηλα στο χρόνο. 1986 Κλάδος - Κρασαδάκης και πάλι μαζί. Ξανά σμίγουν. Μαζί τους και ο τρίτος της παρέας. Ο σπουδαίος Νίκος Καδιανός. Απόψε θα ακουστούν μελωδίες που αγγίζουν τη ψυχή μας: "Αν έχει ο Άδης ομορφιές - Εγώ στερούμαι τη χαρά - Στη μπόρα στέκω το κορμί." Τους σκοπούς ερμηνεύει ο Παντελής Κρασαδάκης στη λύρα ο Κωστής Βερδινάκης."
Ελένη Δασκαλάκη: "Το 2006 ο Λεωνίδας Κλάδος και ο Μανώλης Κακλής μετά από 38 ολόκληρα χρόνια ξανά σμίγουν σε μια μουσική συνάντηση γεμάτη νοσταλγία και δημιουργική δύναμη. Μαζί τους στο λαούτο ο Στέλιος Σταματογιαννάκης, πιστός συνοδός της λύρας του Κλάδου, τα τελευταία χρόνια. Ένας ύμνος στην αναγέννηση - που φέρνει το κύμα - γεννιέται. Εικόνες ελπίδας, φρεσκάδας, αναζωογόνησης. "Ποιο κύμα φέρνει τη χαρά. Σε στίχους του Μανώλη Κακλή." Τραγούδι Ηλίας Σαββάκης - λύρα Μανώλης Αλεξάκης."
Ελένη Δασκαλάκη: "Ο μαλεβιζιώτης του Λεωνίδα Κλάδου, αποτελεί σημείο αναφοράς για λυράρηδες, χορευτές και λάτρεις της Κρητικής μουσικής. Τα ανεβοκατεβάσματα στις δοξαριές. Οι ποικιλία στα γυρίσματα, το πάτημα της λύρας. Στον μαλεβιζιώτη του δεν ακους μόνο νότες. Ακούς το Αμάρι, τη σιγαλειά τη τιμή."
Κώστας Βερδινάκης: "Είχα τη μεγάλη τύχη να τον ζήσω πάρα πολύ από κοντά. Θέλω να πω μόνο κάτι. Δεν προσπαθήσαμε να μιμηθούμε. Δεν μπορούμε να μιμηθούμε. Ο κάθε καλλιτέχνης έχει το δικό του ξεχωριστό χρώμα. Προσπαθήσαμε να θυμηθούμε, και να τιμήσουμε έναν μεγάλο δάσκαλο, που έχει μιλήσει στη ψυχή όλων μας."
Διοργάνωση εκδήλωσης: Δήμος Αμαρίου.
Με την υποστήριξη του Πολιτιστικού Συλλόγου Πλατανίων.
Αφήγηση Ελένη Δασκαλακη.
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου